NGUYỄN VĂN THẠC – MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI

NGUYỄN VĂN THẠC – MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI

“Một tuổi hai mươi đẹp đẽ đã gửi lại cho Tổ quốc”

Có những cuốn nhật ký được viết ra chỉ để giữ lại những suy nghĩ riêng tư của một người.

Nhưng cũng có những cuốn nhật ký vượt qua thời gian, trở thành tiếng nói của cả một thế hệ.

“Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc là một cuốn sách như thế.

Nguyễn Văn Thạc là một người con của Hà Nội, một sinh viên xuất sắc của Khoa Toán – Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Khi còn là học sinh Trường cấp III Yên Hòa, anh từng đoạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn lớp 10 toàn miền Bắc năm học 1969–1970.

Một người học giỏi, yêu văn chương và đang có những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ.

Anh có thể tiếp tục học tập.

Có thể nghĩ về tương lai.

Có thể mơ về một nghề nghiệp và một gia đình.

Nhưng đất nước lúc ấy đang trong chiến tranh.

Cuối năm 1971, Nguyễn Văn Thạc nhập ngũ.

Ngày 2 tháng 10 năm 1971, anh bắt đầu ghi những dòng nhật ký đầu tiên.

Đó là những trang viết của một chàng trai vừa rời giảng đường để trở thành người lính.

Điều đặc biệt là trong nhật ký của mình, Nguyễn Văn Thạc không cố biến mình thành một con người khác. Anh vẫn là một người trẻ với những suy nghĩ rất đời thường.

Anh nhớ Hà Nội.

Anh nhớ gia đình.

Anh nhớ bạn bè.

Anh nghĩ về tình yêu.

Anh suy nghĩ về cuộc sống và tương lai.

Nhưng trên tất cả, anh hiểu rằng mình đang sống trong một thời đại mà mỗi người trẻ đều phải lựa chọn giữa cuộc sống riêng và trách nhiệm với đất nước.

Trong một trang nhật ký những ngày đầu quân ngũ, anh ghi lại cảm giác khi trên mũ có ngôi sao, trên cổ áo có quân hàm đỏ. Cuộc đời người lính đến với anh vừa tự nhiên, vừa bình thản nhưng cũng đầy bất ngờ.

Những dòng chữ ấy cho thấy một điều rất đẹp: Nguyễn Văn Thạc không phải một con người sinh ra đã quen với chiến trường.

Anh cũng có những băn khoăn, lo lắng và nhớ thương như bao thanh niên khác.

Nhưng anh vẫn bước tiếp.

Từ cuối năm 1971 đến giữa năm 1972, vừa huấn luyện, vừa hành quân, Nguyễn Văn Thạc vẫn tranh thủ những lúc nghỉ ngơi để viết. Đến cuối tháng 5 năm 1972, anh đã ghi được khoảng 240 trang sổ tay.

Những trang viết ấy trở thành một thế giới tinh thần rất riêng.

Ở đó có người lính.

Có người sinh viên.

Có người con.

Có một người trẻ yêu cuộc sống.

Và có một công dân luôn suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với đất nước.

Tháng 4 năm 1972, đơn vị của Nguyễn Văn Thạc lên đường vào chiến trường.

Ngày 9 tháng 4 năm 1972, con tàu chở những người lính rời Hà Nội. Trong ký ức của những người đồng đội, đó là một chuyến đi mà những người trẻ hiểu rằng từ giây phút ấy, họ đã thực sự bước vào một chặng đường khác của cuộc đời.

Nguyễn Văn Thạc tiếp tục viết thư và nhật ký.

Những trang viết ấy càng trở nên quý giá bởi chúng cho người đọc hôm nay nhìn thấy chiến tranh từ góc nhìn của một người trẻ.

Không chỉ có những sự kiện lớn.

Không chỉ có những chiến công.

Mà còn có nỗi nhớ quê hương, những suy nghĩ về cuộc sống, những ước mơ rất đỗi bình thường.

Anh từng mong muốn sau này có thể viết về những con người đã hy sinh những điều quý giá nhất của mình cho đất nước.

Có lẽ anh không thể biết rằng chính mình sau này lại trở thành một trong những nhân vật được thế hệ sau nhớ đến qua những trang viết ấy.

Năm 1972, Nguyễn Văn Thạc hy sinh tại chiến trường Quảng Trị khi chưa đầy 20 tuổi.

Tuổi hai mươi của anh dừng lại ở đó.

Nhưng những trang nhật ký thì tiếp tục sống.

Năm 2005, “Mãi mãi tuổi hai mươi” được xuất bản. Cuốn sách nhanh chóng tạo được tiếng vang lớn và được đông đảo bạn đọc, đặc biệt là thanh niên, đón nhận.

Những dòng chữ của một người lính trẻ từ hơn nửa thế kỷ trước đã tìm được đường đến với những người trẻ của một thời đại hoàn toàn khác.

Điều đáng quý là Nguyễn Văn Thạc không chỉ để lại câu chuyện về chiến tranh.

Anh để lại câu chuyện về tuổi trẻ.

Tuổi trẻ có ước mơ.

Có tình yêu.

Có những điều muốn làm.

Có những con đường muốn đi.

Nhưng cũng có trách nhiệm với gia đình, với cộng đồng và với đất nước.

Bởi vậy, đọc “Mãi mãi tuổi hai mươi”, người hôm nay không chỉ nhìn thấy một người lính đã hy sinh.

Họ nhìn thấy hình ảnh của một chàng trai rất gần gũi với mình.

Một chàng trai biết yêu, biết nhớ, biết buồn, biết mơ ước và cũng biết đặt trách nhiệm chung lên trên những lợi ích riêng.

Có lẽ chính điều đó đã làm cho câu chuyện của Nguyễn Văn Thạc sống lâu đến vậy.

Bài học cho thế hệ trẻ

Ngày nay, đất nước đã hòa bình. Những người trẻ không còn phải rời giảng đường để ra chiến trường như Nguyễn Văn Thạc và thế hệ của anh.

Nhưng câu hỏi về trách nhiệm của tuổi trẻ vẫn còn nguyên giá trị.

Nếu Nguyễn Văn Thạc từng nghĩ về việc phải sống sao cho xứng đáng với thời đại của mình, thì người trẻ hôm nay cũng cần tự hỏi mình có thể làm gì cho quê hương, đất nước.

Một học sinh có thể bắt đầu từ việc học tập chăm chỉ.

Một người thầy có thể bắt đầu từ việc tận tâm với học trò.

Một thanh niên có thể bắt đầu từ việc sống tử tế, có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng.

Những việc ấy có thể rất nhỏ.

Nhưng mỗi thế hệ đều có một cách riêng để tiếp nối truyền thống.

Nguyễn Văn Thạc đã gửi lại tuổi hai mươi của mình cho đất nước.

Thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình cần biết trân trọng tuổi trẻ mình đang có.

Bởi hòa bình hôm nay được xây dựng từ những tuổi xuân đã không trở về.

Và những trang nhật ký của Nguyễn Văn Thạc vẫn nhắc chúng ta rằng:

Tuổi trẻ đẹp nhất không phải chỉ vì nó có những ước mơ, mà vì nó biết sống cho những điều lớn lao hơn chính mình.