NGUYỄN VĂN THẠC, NGƯỜI CHIẾN SĨ QUẢ CẢM

NGUYỄN VĂN THẠC – NGƯỜI CHIẾN SĨ QUẢ CẢM

Khi đọc lại những trang nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, tôi – một người thuộc thế hệ trẻ – luôn có một cảm giác rất đặc biệt. Đó không chỉ là sự xúc động trước một câu chuyện bi hùng của quá khứ, mà còn là cảm giác gặp được một người anh tinh thần, một người khiến mình phải tự soi lại cuộc đời, soi lại cách mình đang sống. Anh chỉ mới 20 tuổi, cái tuổi mà nhiều người ngày nay còn đang mơ màng với tương lai, còn đang loay hoay giữa những lựa chọn nhỏ bé của đời sống thường ngày. Vậy mà anh đã bước vào cuộc chiến cam go nhất của dân tộc, giữa Thành cổ rực lửa và dòng Thạch Hãn nhuộm máu, mang trong mình một lý tưởng lớn lao mà đến bây giờ tôi vẫn cảm thấy quá đỗi thiêng liêng.

Điều làm tôi ấn tượng đầu tiên ở anh không phải là chiến công hay sự quả cảm, mà là tâm hồn rất trẻ, rất gần gũi, rất con người trong từng câu chữ. Trong cuốn nhật ký, anh kể về những buổi chiều Hà Nội mơ mộng, kể về những cảm xúc trong trẻo của tuổi hai mươi, kể về người con gái anh thương, kể về nỗi nhớ cha mẹ, nỗi nhớ ngôi trường thân yêu. Anh không bao giờ cố gắng tỏ ra cứng rắn. Anh không che giấu nỗi sợ, không che giấu nỗi buồn. Nhưng chính điều đó lại khiến sự dũng cảm của anh trở nên rực sáng hơn bất cứ điều gì.

Ở chiến trường Quảng Trị, nơi mà mỗi tấc đất đều thấm máu, nơi bom đạn trút xuống như mưa, nơi con người chỉ có thể sống từng giờ, từng phút, Nguyễn Văn Thạc vẫn viết nhật ký bằng một giọng điệu dịu dàng đến lạ. Anh nói về cái chết không phải bằng sự hãi hùng, mà bằng một sự bình thản đến kỳ lạ – như thể anh đã chấp nhận nó, không phải vì anh muốn vậy, mà vì anh hiểu rằng tuổi trẻ của anh có thể được đánh đổi cho một điều lớn lao hơn bản thân: độc lập của Tổ quốc, tương lai của những người anh yêu thương, hòa bình của những thế hệ mai sau.

Chính điều đó khiến tôi – dũ đã qua cái tuổi 30, giữa thời đại bình yên – cảm thấy mình nhỏ bé vô cùng.

Tôi nhớ có đoạn anh viết rằng anh nhớ Hà Nội da diết, nhớ những buổi sáng mùa thu, nhớ bờ hồ, nhớ ánh mắt người con gái nơi anh gửi gắm tuổi trẻ. Anh nhớ đến mức chỉ cần nhắm mắt lại là thấy tất cả hiện lên sống động như mới hôm qua. Thế nhưng vừa viết xong nỗi nhớ, anh lại tiếp tục kể về nhiệm vụ, về đồng đội, về chặng đường đầy gian khổ phía trước mà anh sẵn sàng đối diện. Một con người trẻ tuổi như thế, đứng giữa ranh giới sống - chết như thế, mà vẫn biết yêu, biết mơ, biết lo cho tương lai của đất nước, thì đó không chỉ là anh hùng, mà còn là vẻ đẹp trong sáng nhất của lòng yêu nước.

Khi tìm hiểu về cuộc chiến ở Thành cổ – sông Thạch Hãn, tôi càng hiểu rõ hơn sự khốc liệt mà anh và đồng đội đã trải qua. Chỉ 81 ngày đêm, nhưng mật độ bom đạn dồn xuống nơi đây nhiều đến mức không thể tưởng tượng nổi. Mỗi lần vượt sông Thạch Hãn, mỗi lần chuyển hàng, mỗi bước chạy giữa đạn pháo đều là đánh cược với tử thần. Có những chiến sĩ ngã xuống mà không kịp để lại tên. Có những người chỉ còn biết gửi gắm cuộc đời vào dòng sông đang cuộn chảy đỏ màu máu.

Trong bối cảnh ấy, Nguyễn Văn Thạc – chàng sinh viên trường Đại học Tổng hợp Hà Nội – đã sống bằng tất cả sự tử tế, trách nhiệm và kiên cường của tuổi trẻ. Anh không xem mình là anh hùng, không xem mình là người đặc biệt. Anh chỉ viết: “Nếu Tổ quốc cần, chúng con sẽ đi bất cứ nơi đâu.” Khi đọc câu đó, tôi cảm giác như nghe chính anh đang nói với mình – nhẹ nhàng nhưng chắc chắn, giản dị mà đầy khí phách.

Có những buổi tối, tôi ngồi một mình và nghĩ: nếu tôi sống vào thời của anh, liệu tôi có đủ can đảm để bước vào trận tuyến như vậy không? Tôi có đủ bản lĩnh để viết những dòng bình thản trước cái chết như anh không? Tôi có thể sống đẹp đến mức dám hiến dâng cả thanh xuân cho đất nước không? Những câu hỏi ấy khiến tôi vừa tự hào về anh, vừa cảm thấy mình cần phải sống tốt hơn, có trách nhiệm hơn, tử tế hơn.

Điều khiến tôi kính phục nhất ở Nguyễn Văn Thạc chính là tâm hồn anh – một tâm hồn biết yêu cái đẹp giữa bom đạn, biết yêu con người giữa hiểm nguy, biết giữ cho mình một trái tim ấm áp dù xung quanh là mất mát không thể đong đếm. Khi đọc những trang nhật ký cuối cùng, tôi đã thực sự nghẹn lại. Anh viết về cái chết nhẹ như một câu chuyện sẽ đến theo quy luật. Anh không mong mình trở thành anh hùng, chỉ mong nếu còn sống sẽ quay về với tình yêu, với trường học, với cuộc đời giản dị. Nhưng anh không bao giờ quay về nữa.

Ngày anh hy sinh, anh mới vừa chạm ngưỡng của tuổi trẻ – cái tuổi mà đáng lẽ anh phải được sống trọn vẹn, phải được yêu, được làm việc, được bước đi trên những con phố Hà Nội trong những buổi chiều thanh bình. Nhưng anh đã gửi lại tất cả nơi mảnh đất Quảng Trị đầy máu lửa ấy. Anh đã nằm xuống trong im lặng, nhưng tiếng nói của anh – qua những trang nhật ký – thì vẫn còn vang vọng đến tận hôm nay.

Tôi tin rằng, nhiều người trẻ như tôi đều cảm thấy mình trưởng thành hơn sau khi đọc những dòng viết của anh. Bởi Nguyễn Văn Thạc không nói với chúng tôi bằng lý thuyết, không giảng giải điều gì cao siêu. Anh chỉ sống – và sống một đời đẹp đến mức không thể không kính phục. Anh làm tôi hiểu rằng: dũng cảm không phải là khoác lên mình vỏ bọc thép, mà là vẫn giữ được một trái tim chân thành giữa chiến tranh; vẫn biết yêu thương dù biết có thể không bao giờ được trở về; vẫn dám bước về phía trước dù cái chết đang chực chờ.

Mỗi khi ghé lại dòng Thạch Hãn, mỗi khi nhìn mặt nước trôi lặng lẽ, tôi lại nghĩ về anh. Tôi tưởng tượng bóng dáng một người lính trẻ đang băng qua sông giữa loạt pháo sáng, tưởng tượng giọng nói hiền hòa, tưởng tượng nụ cười có chút ngại ngùng của anh. Và tôi hiểu rằng những người như anh không chỉ nằm lại với đất, mà đã trở thành một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc.

Nguyễn Văn Thạc – người anh hùng trẻ tuổi – mãi mãi là ngọn lửa trong trái tim tôi. Anh không chỉ để lại tấm gương về lòng quả cảm, mà còn để lại một bài học lớn về cách sống, cách yêu, cách giữ gìn những điều thiện lành giữa cuộc đời.

Với tôi, anh mãi mãi là biểu tượng đẹp nhất của tuổi trẻ Việt Nam: trong sáng, kiên cường, nhân hậu và bất khuất. Một tuổi trẻ hy sinh cho đất nước, nhưng lại làm giàu thêm cho ký ức và niềm tự hào của bao thế hệ sau này.