Nguyễn Văn Thạc và "Mãi mãi tuổi hai mươi"

Nếu như nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm là ngọn lửa rực cháy giữa rừng già Đức Phổ khốc liệt, thì cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" của Nguyễn Văn Thạc lại là tiếng lòng, là những suy tư vừa trong trẻo, vừa sâu sắc của một người trí thức trẻ Hà Nội xếp bút nghiên lên đường chiến đấu.

Anh ra đi khi tuổi đời chưa tròn hai mươi, để lại cho thế hệ mai sau một biểu tượng bất tử về lý tưởng sống của thế hệ thanh niên thời hoa lửa.

Chàng sinh viên tài hoa của giảng đường đại học

Nguyễn Văn Thạc sinh ngày 14/10/1952 tại làng Bưởi, Hà Nội. Anh là một học sinh xuất sắc, từng đoạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi văn toàn miền Bắc năm học 1969 - 1970 khi đang học trường cấp 3 Yên Hòa. Với tài năng văn học và tư duy toán học nhạy bén, anh thi đỗ vào khoa Toán – Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Tháng 9 năm 1971, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất, Nguyễn Văn Thạc cùng hàng ngàn sinh viên các trường đại học ở Hà Nội đã tình nguyện gác lại ước mơ giảng đường, gác lại những hoài bão cá nhân để nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, lên đường nhập ngũ. Anh trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325.

Cuốn nhật ký "Chuyện đời" và lời hẹn ước tiên tri

Cuốn nhật ký được anh bắt đầu viết từ ngày 2/10/1971 (ngay sau khi nhập ngũ) và dừng lại ở ngày 24/5/1972 (trước khi bước vào chiến trường Quảng Trị). Anh đặt tên cho những trang viết của mình là "Chuyện đời".

Xuyên suốt cuốn nhật ký không phải là những lời hô hào sáo rỗng, mà là những dòng tâm sự vô cùng chân thực, sống động:

• Tình yêu quê hương, đất nước: Đó là cái nhìn tinh tế của một tâm hồn nghệ sĩ trước cảnh đẹp của làng quê Việt Nam trên đường hành quân, là nỗi nhớ da diết về mái nhà, về Hà Nội, về giảng đường thân thương.

"Hẹn gặp lại sau ngày 30/4/1975".

Anh tin tưởng tuyệt đối vào ngày chiến thắng của dân tộc, dù anh biết bản thân mình có thể sẽ không kịp có mặt trong ngày vui ấy.

Ngã xuống ở tuổi hai mươi bên dòng Thạch Hãn

Tháng 4 năm 1972, đơn vị của Nguyễn Văn Thạc hành quân vào chiến trường Quảng Trị — nơi đang diễn ra cuộc chiến khốc liệt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ.

Ngày 30 tháng 7 năm 1972, tại mặt trận ngã ba Long Hưng (Quảng Trị), trong một trận chiến ác liệt, Nguyễn Văn Thạc đã bị thương nặng do trúng mảnh pháo của bom tọa độ Mỹ. Tiếc thương thay, anh đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời chưa đầy 20 tuổi, với vỏn vẹn 10 tháng tuổi quân.

Trước lúc nhắm mắt, anh vẫn kịp nhắn gửi lại đồng đội: "Mọi người hãy cố gắng chiến đấu, còn em... em không thể chịu đựng được nữa rồi. Chỉ tiếc là không còn chiến đấu được nữa...".

Sức sống của "Mãi mãi tuổi hai mươi"

Hơn 30 năm sau ngày anh hy sinh, gia đình và đồng đội đã tìm lại và xuất bản cuốn nhật ký của anh dưới cái tên "Mãi mãi tuổi hai mươi" vào năm 2005. Cuốn sách ngay lập tức tạo nên một cơn sốt, một làn sóng xúc động sâu sắc trong toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Nguyễn Văn Thạc đã mãi mãi nằm lại ở tuổi 20, nhưng tinh thần, lý tưởng sống và ngọn lửa nhiệt huyết của anh thì vẫn sống mãi. Anh đã chứng minh cho cả thế giới thấy rằng: Thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ ấy không hề sợ hãi trước cái chết, họ bước vào cuộc chiến với một tâm thế kiêu hãnh, biến tuổi thanh xuân của mình thành những trang sử vàng chói lọi của dân tộc.