Nguyễn Văn Thạc và "Mãi mãi tuổi hai mươi": Khúc tráng ca bi tráng của một thế hệ
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh
Trong kho tàng văn học viết về chiến tranh của Việt Nam, có những tác phẩm không chỉ đơn thuần là trang viết, mà đã trở thành di sản tinh thần vô giá, một chứng nhân lịch sử làm rung động hàng triệu trái tim các thế hệ. Nhắc đến những tác phẩm ấy, không thể không nhắc đến cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc – một cuốn sách đã thắp lên ngọn lửa về lý tưởng sống, tình yêu nước và sự hy sinh cao cả của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng hào hùng mà bi tráng.
I. Chân dung người lính – sinh viên trường Đại học Tổng hợp
Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 tại xã Phù Lưu, huyện Thường L inclusión (nay thuộc Hà Nội). Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, anh là một người con ưu tú, sở hữu tư chất thông minh, tài năng văn chương mượt mà và một tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc.
Đang là sinh viên khoa Toán - Cơ của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội – một tương lai rộng mở với những ước mơ, hoài bão khoa học đang chờ đón phía trước, năm 1971, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Nguyễn Văn Thạc đã xếp bút nghiên, gác lại giấc mơ đèn sách để xung phong lên đường nhập ngũ. Anh khoác lên mình bộ quân phục màu xanh, bước chân vào chiến trường khắc nghiệt và trở thành một người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu tại mặt trận Quảng Trị đầy khói lửa.
II. "Mãi mãi tuổi hai mươi": Cuốn nhật ký thức tỉnh triệu trái tim
Trong suốt những năm tháng hành quân và chiến đấu ở chiến trường, bất chấp bom đạn rình rập, thiếu thốn trăm bề, Nguyễn Văn Thạc vẫn miệt mài ghi chép lại những suy ngẫm, cảm xúc của mình vào những cuốn sổ tay nhỏ. Đó là những dòng nhật ký được viết từ chiến trường Quảng Trị khốc liệt, bắt đầu từ ngày anh lên đường nhập ngũ cho đến những trang cuối cùng trước khi anh ngã xuống.
Năm 2005, cuốn nhật ký của anh chính thức được xuất bản với tựa đề "Mãi mãi tuổi hai mươi" và ngay lập tức tạo nên một hiện tượng văn hóa lớn, lay động sâu sắc tâm hồn người đọc trong cả nước:
Khát vọng sống và lý tưởng cao đẹp: Nhật ký của Thạc không chỉ toàn bom đạn, mà đan xen vào đó là những dòng tâm sự vô cùng trong trẻo, lãng mạn của một thanh niên trí thức. Anh viết về tình yêu quê hương, tình yêu đôi lứa, những hoài bão khoa học và trên hết là ý thức trách nhiệm lớn lao của tuổi trẻ đối với vận mệnh đất nước: "Màu xanh của hy vọng, màu xanh của tuổi trẻ...".
Sự thật chiến tranh khốc liệt: Qua ngòi bút chân thực của anh, sự khốc liệt của chiến tranh, sự hy sinh mất mát của đồng đội hiện lên rõ mồn một. Nhưng vượt lên trên tất cả nỗi sợ hãi cái chết là sự kiên định, lòng dũng cảm và tinh thần lạc quan của người lính.
III. Sự hy sinh anh dũng và tuổi thanh xuân bất tử
Ngày 30 tháng 7 năm 1972, chỉ ít lâu sau khi đặt bút viết những dòng nhật ký cuối cùng, liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh tại mặt trận Quảng Trị trong trận chiến bảo vệ Thành cổ, khi tuổi đời mới tròn 20 – độ tuổi đẹp đẽ nhất của cuộc đời con người.
Cuốn nhật ký của anh khép lại ở tuổi 20, nhưng tên tuổi và tinh thần của Nguyễn Văn Thạc thì mãi mãi ở lại với thời gian. Anh đã ngã xuống để đất nước được hòa bình, để thế hệ mai sau được sống trong độc lập, tự do.
IV. Lời kết
"Mãi mãi tuổi hai mươi" không chỉ là câu chuyện của riêng Nguyễn Văn Thạc, mà đó là khúc tráng ca chung của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh: “Xếp bút nghiên lên đường đánh giặc”.
Cuốn nhật ký và cuộc đời của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc mãi mãi là ngọn đuốc thiêng liêng, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về giá trị của hòa bình, về lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã ngã xuống, và để mỗi người tự vấn lòng mình: Phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh vĩ đại ấy?
