Nguyễn Văn Thiệt (1906 - 1970): Người Đặt Viên Gạch Cách Mạng Đầu Tiên Trên Đất Vĩnh Long
Nguyễn Văn Thiệt (1906 - 1970): Người Đặt Viên Gạch Cách Mạng Đầu Tiên Trên Đất Vĩnh Long
Đồng chí Nguyễn Văn Thiệt sinh năm 1906 tại làng Long An, huyện Châu Thành (nay là Long Hồ), tỉnh Vĩnh Long, trong một gia đình trí thức yêu nước. Cha ông, cụ Nguyễn Văn Được (thường gọi là ông Năm Được), từng ủng hộ phong trào Nguyễn An Ninh. Kế thừa truyền thống gia đình, sau khi rời Vĩnh Long lên học trường Huỳnh Khương Ninh tại Sài Gòn khoảng năm 1925, Nguyễn Văn Thiệt đã sớm bộc lộ tinh thần cách mạng. Ông từng tổ chức đánh Pháp đi lẻ tẻ, nhất là bọn lính Pháp say rượu hống hách đi trên các xe kéo lúc bấy giờ.
Trong thời gian học tập tại Sài Gòn, Nguyễn Văn Thiệt quen với Nguyễn Văn Côn (người Gò Công, thường gọi là Chín Côn) qua các phong trào đấu tranh của học sinh. Năm 1927, khi Kỳ bộ Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội (TNCMĐCH) phân công vận động xây dựng cơ sở, Nguyễn Văn Côn (kỳ ủy viên) liên hệ với Nguyễn Văn Thiệt về Vĩnh Long để gặp gỡ, thảo luận, vận động tại một địa điểm bí mật. Lễ kết nạp Nguyễn Văn Thiệt cùng hai người bạn của ông được tiến hành tại làng Bà Câu (nay thuộc Phường 2 – thành phố Vĩnh Long). Sau đó, Nguyễn Văn Côn đưa cả 3 lên Sài Gòn để giáo dục, rèn luyện phương cách hoạt động và phân công Nguyễn Văn Thiệt quay lại Vĩnh Long vận động, tổ chức cơ sở cách mạng.
Trở về Vĩnh Long, Nguyễn Văn Thiệt kết nạp Nguyễn Hữu Đức (Đức Râu) và Tý (người thị xã Vĩnh Long) rồi tiến hành thành lập Chi bộ TNCMĐCH đầu tiên tại Ngã tư Long Hồ vào năm 1928. Nguyễn Văn Thiệt là người Bí thư đầu tiên của Chi bộ TNCMĐCH đầu tiên này tại Vĩnh Long. Năm 1929, theo tình hình hoạt động và khuynh hướng chung của các tổ chức cách mạng trong cả nước, Châu Văn Liêm ở Ban Chỉ huy lâm thời Trung ương An Nam Cộng sản Đảng (ANCSĐ) về Vĩnh Long, kết nạp Nguyễn Văn Thiệt, Nguyễn Văn Nhung, Nguyễn Hữu Đức vào ANCSĐ, đổi tên Chi bộ TNCMĐCH thành chi bộ ANCSĐ.
Đến tháng 2/1930, do tình hình thống nhất các tổ chức Đảng lúc bấy giờ, Chi bộ ANCSĐ được chuyển thành Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương. Lúc này, Nguyễn Văn Thiệt được bầu làm Bí thư đầu tiên của Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương tại Ngã tư Long Hồ. Giai đoạn 1936 – 1939, ông tham gia Ủy ban Hành động tại thị trấn Ngã tư Long Hồ, tổ chức các hoạt động như: tập hợp dân nguyện, tổ chức đại diện nhà báo đến yêu cầu chính quyền điều tra đưa ra ánh sáng các vụ cường hào, tổ chức các cuộc đình công, bãi công của anh em lái xe Vĩnh Long – Sài Gòn, Trà Vinh – Sài Gòn, thợ của Cầu Tàu tại thị xã Vĩnh Long...
Khoảng cuối năm 1940 đầu năm 1941, Nguyễn Văn Thiệt bị thực dân Pháp đưa đi quản thúc tại Bà Rá, Biên Hòa. Đến cuối năm 1943, khi tỉnh Vĩnh Long có 2 tổ chức Đảng hoạt động, Nguyễn Văn Thiệt vẫn là hạt nhân. Hưởng ứng lời kêu gọi “Nhân dân đứng dậy kháng chiến” của Xứ ủy Nam bộ, Ủy ban Kháng chiến tỉnh Vĩnh Long được thành lập. Nguyễn Văn Thiệt được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh. Ông cũng là một trong ba đại biểu của Tỉnh Vĩnh Long được đắc cử trong cuộc bầu cử Quốc hội khóa đầu tiên của cả nước vào Ngày 6/1/1946.
Sau cơn bệnh kéo dài một tháng, đồng chí Nguyễn Văn Thiệt mất tại Hà Nội lúc 16 giờ 10’ ngày 10/12/1970, an táng tại thủ đô Hà Nội. Nay, mộ phần của ông đã được cải táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Long. Nguyễn Văn Thiệt là một tấm gương sáng giá cho các thế hệ học sinh mai sau học tập và phát huy bởi nhân cách cao đẹp và cả sự giỏi giang của mình, không ngại vất vả và khó khăn mà vẫn luôn xung phong tham gia nhiều mặt trận. Tỉnh Vĩnh Long vẫn luôn dành cho ông một sự biết ơn và trân trọng nhất định thông qua việc dùng tên ông đặt cho con đường ở thành phố Vĩnh Long và ngôi trường Trung học phổ thông ở huyện Mang Thít
