NGUYỄN VĂN THỌ (HOÀNG CẦM): SÁNG TẠO THIÊN TÀI VÀ BẾP LÒ KHÔNG KHÓI HUYỀN THOẠI
NGUYỄN VĂN THỌ (HOÀNG CẦM): SÁNG TẠO THIÊN TÀI VÀ BẾP LÒ KHÔNG KHÓI HUYỀN THOẠI
Giải pháp kỹ thuật sống còn trong rừng sâu kháng chiến
Khi bàn về chiến thắng của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, người ta thường nhắc đến súng đạn, chiến thuật quân sự và lòng dũng cảm của các chiến sĩ trên tiền tuyến. Tuy nhiên, đằng sau những chiến công vang dội ấy là sự đóng góp vô cùng thầm lặng nhưng mang tính quyết định của công tác hậu phương, hậu cần quân đội. Trong số những nhà sáng chế quân giới và hậu cần kiệt xuất nhất lịch sử quân sự nước nhà, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Thọ (thường được biết đến với cái tên quen thuộc là Nuôi quân Hoàng Cầm, hay bếp Hoàng Cầm) nổi lên như một biểu tượng sáng ngời về trí tuệ sáng tạo của người lính Cụ Hồ.
Anh hùng Nguyễn Văn Thọ sinh năm 1916, quê quán tại xã Châu Can, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội (vùng đất thuộc tỉnh Hà Tây cũ). Sớm giác ngộ cách mạng và gia nhập lực lượng bộ đội từ những năm đầu kháng chiến chống Pháp, ông được biên chế về ngành hậu cần, trực tiếp đảm nhiệm công việc nuôi quân phục vụ các đơn vị chủ lực tham gia chiến đấu qua nhiều chiến dịch lớn, từ chiến dịch Việt Bắc đến chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Bí mật từ chiếc bếp nấu không khói giữa rừng già
Trong điều kiện chiến đấu tại các vùng rừng núi hiểm trở, việc nấu nướng của bộ đội ta luôn gặp phải một hiểm họa lớn: khói bếp bốc lên từ các nhà bếp dã chiến sẽ bị máy bay trinh sát của địch (như máy bay "Mắt thần" hay máy bay trinh sát L-19) phát hiện tọa độ, từ đó gọi pháo binh hoặc máy bay ném bom oanh tạc tàn khốc xuống khu vực đóng quân. Đã có rất nhiều hy sinh đáng tiếc xảy ra chỉ vì những lọn khói mỏng manh trong bữa cơm chiều của người chiến sĩ.
Trăn trở trước sự hy sinh của đồng đội, anh nuôi Nguyễn Văn Thọ đã dành hàng tháng trời miệt mài nghiên cứu, thử nghiệm thực tế ngay tại chiến trường Điện Biên Phủ đầy cam go. Ông đã sáng chế ra một hệ thống rãnh thoát khói ngầm dưới lòng đất có cấu trúc vô cùng tinh xảo: khói từ bếp đun khi thoát ra qua các đường rãnh ngầm dài đã được tản nhiệt, lọc bớt hơi nước và tản mờ vào không khí trước khi thoát lên mặt đất qua các lỗ thông hơi ngụy trang kín đáo bằng lá cây, cỏ dại.
Sáng kiến tuyệt vời này – chính thức được mang tên Bếp Hoàng Cầm – đã giải quyết triệt để bài toán sinh tử: nấu ăn ngày đêm mà hoàn toàn không để lộ khói, không để lộ ánh lửa, bảo đảm tuyệt đối bí mật trận địa. Không những thế, chiếc bếp này còn giúp giữ nhiệt tốt hơn, tiết kiệm củi đun trong điều kiện hậu cần thiếu thốn. Bếp Hoàng Cầm nhanh chóng được phổ biến rộng rãi ra toàn quân, trở thành một trong những sáng kiến hậu cần vĩ đại nhất trong lịch sử quân sự thế giới hiện đại.
Di sản vĩnh cửu của người nuôi quân anh hùng
Với những cống hiến to lớn và sáng kiến có giá trị chiến lược đặc biệt đối với toàn quân, đồng chí Nguyễn Văn Thọ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Cuộc đời giản dị, tận tụy và bộ óc sáng tạo thiên bẩm của Anh hùng Nguyễn Văn Thọ mãi mãi là niềm tự hào lớn lao của ngành hậu cần Quân đội Nhân dân Việt Nam, để lại bài học sâu sắc về tinh thần tận tụy phục vụ chiến đấu trong mọi hoàn cảnh.
