Nguyễn Văn Thủ: Ngọn Đèn Trong Hang Đá Núi Bà
Hãy tưởng tượng một phòng mổ không có đèn điện, không máy điều hòa, chỉ có hơi lạnh của đá và mùi ẩm mốc của rừng già. Trong cái không gian chật hẹp ấy, bác sĩ Thủ cùng các đồng nghiệp đã thực hiện những ca phẫu thuật khiến giới y học sau này phải kinh ngạc. Ánh sáng từ lòng quyết tâm: Khi không có đèn mổ, ông tận dụng ánh đèn dầu lay lắt hoặc đèn pin buộc trên đầu. Có những lúc địch oanh tạc, đất đá trên trần hang rơi xuống lả tả, ông vẫn bình tĩnh che chắn cho vết thương đang mở của bệnh nhân,
Nguyễn Văn Thủ: Ngọn Đèn Trong Hang Đá Núi Bà
1. Từ giảng đường đến hang đá ẩm thấp
Năm 1915, Nguyễn Văn Thủ sinh ra trong một gia đình trí thức. Được đào tạo bài bản về y khoa, thay vì chọn cho mình một phòng mạch tiện nghi ở thành thị, ông lại chọn con đường gian khổ nhất: Trở về chiến khu, bám trụ tại vùng "đất lửa" Tây Ninh.
Với ông, y đạo không tách rời đạo yêu nước. Ông hiểu rằng, giữa rừng sâu núi thẳm, một người lính bị thương nếu không có bàn tay bác sĩ thì cơ hội sống sót gần như bằng không. Và thế là, những hang đá sâu thẳm trên núi Bà Đen đã trở thành "Bệnh viện dã chiến" đặc biệt nhất trong cuộc đời cầm dao mổ của ông.
2. Những ca phẫu thuật "không tưởng"
Hãy tưởng tượng một phòng mổ không có đèn điện, không máy điều hòa, chỉ có hơi lạnh của đá và mùi ẩm mốc của rừng già. Trong cái không gian chật hẹp ấy, bác sĩ Thủ cùng các đồng nghiệp đã thực hiện những ca phẫu thuật khiến giới y học sau này phải kinh ngạc.
Ánh sáng từ lòng quyết tâm: Khi không có đèn mổ, ông tận dụng ánh đèn dầu lay lắt hoặc đèn pin buộc trên đầu. Có những lúc địch oanh tạc, đất đá trên trần hang rơi xuống lả tả, ông vẫn bình tĩnh che chắn cho vết thương đang mở của bệnh nhân, đôi tay không một chút run rẩy.
Sáng tạo giữa thiếu thốn: Thiếu thuốc gây mê, ông dùng phương pháp châm tê hoặc trò chuyện để trấn an tinh thần chiến sĩ. Thiếu chỉ y tế, ông dùng chỉ tơ tằm hấp khử trùng. Mỗi nhát kéo, mỗi đường kim của ông không chỉ là kỹ thuật y khoa mà còn là sự chắt chiu từng giọt máu của đồng đội.
3. Người thầy bên bếp lửa rừng
Giữa những đợt càn quét, bác sĩ Thủ không chỉ chữa bệnh mà còn mở lớp đào tạo "y tá cấp tốc". Ông dạy các chiến sĩ cách nhận biết các loại cây thuốc Nam ngay trên núi Bà Đen để cầm máu, trị sốt rét. Ông thường bảo: "Rừng Tây Ninh là kho thuốc quý, nếu biết dùng, đá núi cũng có thể cứu người".
Ông sống giản dị, chia sẻ từng nắm cơm hẩm, từng ngụm nước suối hiếm hoi với thương binh. Hình ảnh người bác sĩ mái tóc bạc, gương mặt gầy gò nhưng đôi mắt hiền từ luôn túc trực bên giường bệnh đã trở thành "liều thuốc giảm đau" hữu hiệu nhất cho những người lính trẻ.
4. Sự hy sinh thầm lặng vào lòng đất mẹ
Năm 1970, trong một đợt oanh tạc dữ dội của kẻ thù vào căn cứ, bác sĩ Nguyễn Văn Thủ đã ngã xuống. Ông ra đi khi dự định về một hệ thống y tế hoàn chỉnh cho chiến khu vẫn còn dang dở.
Nhưng ngọn đèn mà ông thắp lên trong các hang đá núi Bà không bao giờ tắt. Nó đã được truyền lại cho hàng thế hệ y bác sĩ Tây Ninh sau này. Ông nằm lại giữa rừng già, hòa vào cỏ cây, đá núi, trở thành một phần của huyền thoại "nóc nhà Nam Bộ".
Ngày nay, nếu bạn có dịp ghé thăm Di tích hang Quân y trên núi Bà Đen, hãy thắp một nén nhang tưởng nhớ người bác sĩ anh hùng. Giữa không gian tĩnh mịch của hang đá, dường như người ta vẫn nghe thấy tiếng bước chân lặng lẽ và ánh sáng ấm áp từ "ngọn đèn" mang tên Nguyễn Văn Thủ – người đã hiến dâng cả trí tuệ và máu xương cho sự hồi sinh của đồng đội.
