Nguyễn Văn Thuần – Người con ưu tú của quê hương Quảng Yên
Ngày xưa, ở xóm Cổng Bấc, làng Quỳnh Lâu, xã Cộng Hòa, huyện Yên Hưng, có một chàng trai tên Nguyễn Văn Thuần sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Từ nhỏ, cuộc sống đã không hề dễ dàng: từ 10 tuổi đến 28 tuổi, Thuần phải đi làm thuê cho nhiều gia đình địa chủ, bươn chải để kiếm sống. Nhưng chính những khó khăn ấy đã rèn luyện cho cậu một ý chí kiên cường, một lòng dũng cảm và sự nhạy bén trong cách nhìn đời.
Năm 1944, Thuần bị quân Pháp bắt đi lính. Tháng 3/1945, Nhật đảo chính Pháp, anh trở thành tù binh và chịu đựng những trận đòn tra tấn dã man. Nhưng ý chí của anh không bị khuất phục. Thuần tìm cách trốn về nhà, gia nhập Việt Minh, bắt đầu con đường đấu tranh cho độc lập dân tộc.
Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, Nguyễn Văn Thuần xung phong vào bộ đội, phục vụ tại Tiểu đoàn 16, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Từ chiến sĩ bình thường, anh nhanh chóng trưởng thành, trở thành trung đoàn phó, tham gia nhiều trận đánh khốc liệt, chỉ huy các đơn vị diệt gần 1.000 tên địch, bắt sống hàng trăm tên khác. Cá nhân ông diệt gần 200 tên địch và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh.
Trong các trận đánh, Thuần luôn là người tiên phong: năm 1946, anh đẩy xe chứa thuốc nổ ra đốt, phá sập đuôi cầu Lai Vu, cắt đứt đường tiếp tế của quân Pháp; năm 1947, bố trí trung liên bắn chặn địch, hỗ trợ đơn vị xung phong; trận Phủ Thông 1948, dẫn đầu tổ xung kích đánh giáp lá cà, tiêu diệt đồn địch; trận Phố Ràng 1949, dù bị thương, vẫn cùng đồng đội chiếm hai phần ba đồn địch. Trong các chiến dịch Biên giới, Trung du, Hòa Bình, Điện Biên Phủ, ông là người dẫn đầu nhiều trận xung kích, đưa ra những sáng kiến quân sự thông minh, góp phần quan trọng vào chiến thắng chung.
Những chiến công ấy khiến ông được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Ba, Huy chương Chiến thắng hạng Nhất, cùng nhiều lần được khen thưởng cấp tiểu đoàn, trung đoàn, đại đoàn. Năm 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – phần thưởng cao quý nhất cho những người lính dũng cảm và trung thành.
Nhưng Nguyễn Văn Thuần không chỉ nổi bật trên chiến trường. Trong cuộc sống, ông được em dâu kể lại là người giỏi giang, quyết đoán nhưng cũng rất nhân hậu. Ông là tấm gương sáng cho thanh niên quê hương noi theo. Ở Quảng Yên, phong trào thi đua học tập theo gương Anh hùng Thuần lan rộng khắp nơi.
Để tưởng nhớ ông, năm 2014, Trường Tiểu học Cộng Hòa được đổi tên thành Trường Tiểu học Nguyễn Văn Thuần, để các thế hệ học sinh mãi nhớ đến người con ưu tú của quê hương Quảng Yên – một người đã cống hiến cả đời mình cho độc lập dân tộc, cho tự do của Tổ quốc.
Anh hùng Nguyễn Văn Thuần qua đời năm 1979 tại Hà Nội, nhưng tên tuổi, sự dũng cảm và lòng trung thành của ông vẫn sống mãi trong lòng người dân Quảng Yên và đất nước Việt Nam.
