NGUYỄN VĂN THƯƠNG – NGƯỜI TÌNH BÁO 6 LẦN BỊ CƯA CHÂN VÀ KHÔNG KHUẤT PHỤC

Nguyễn Văn Thương sinh ra tại Tây Ninh, trong một gia đình mà cách mạng đã trở thành một phần của cuộc sống.

Ngay từ nhỏ, ông đã phải chứng kiến những mất mát do chiến tranh gây ra.

Mẹ ông là một nữ đảng viên, từng hoạt động trong Hội Phụ nữ Cứu quốc. Bà bị địch bắt, tra tấn, đày ra Côn Đảo và hy sinh năm 1947.

Cha ông cũng là một chiến sĩ quân báo. Năm 1959, ông bị địch bắt trong lúc hoạt động và hy sinh trong nhà tù ở Tây Ninh.

Những mất mát ấy tác động sâu sắc đến người thanh niên Nguyễn Văn Thương.

Cũng trong năm 1959, ông quyết định tham gia quân ngũ.

Đó là bước ngoặt đưa cuộc đời ông vào một con đường đầy hiểm nguy.

Sau thời gian huấn luyện, năm 1961, Nguyễn Văn Thương được chuyển về đơn vị trinh sát và được giao nhiệm vụ bảo vệ đồng chí Võ Văn Kiệt, lúc đó là Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Gia Định.

Sau đó, ông được giới thiệu sang hoạt động trong ngành tình báo và được Đại tá Nguyễn Nho Quý, thường được gọi là Mười Nho, trực tiếp huấn luyện.

Công việc tình báo khác với chiến đấu ngoài mặt trận.

Người lính có thể phải đối mặt với súng đạn.

Người làm tình báo còn phải đối mặt với một nguy hiểm khác: nếu bị bắt, mọi bí mật mình biết đều có thể trở thành mục tiêu khai thác của đối phương.

Nguyễn Văn Thương làm nhiệm vụ giao liên tình báo ở khu vực Bắc Sài Gòn, kết nối giữa các cơ sở và đưa tài liệu về căn cứ.

Công việc ấy đòi hỏi sự cẩn thận, bí mật và khả năng giữ bình tĩnh trong mọi tình huống.

Theo tư liệu về hoạt động của ông, Nguyễn Văn Thương từng được giao vận chuyển những thông tin quan trọng từ các cụm tình báo về Trung ương Cục miền Nam.

Điều đó có nghĩa là nếu ông bị bắt và khai báo, hậu quả có thể không chỉ liên quan đến một người.

Mạng lưới giao liên.

Các cơ sở tình báo.

Những người trực tiếp hoạt động trong lòng địch.

Tất cả đều có nguy cơ bị lộ.

Vì thế, người giao liên tình báo phải luôn ý thức rằng mình đang mang trên người những bí mật có thể ảnh hưởng đến nhiều đồng đội.

Ngày 10/2/1969, Nguyễn Văn Thương đang trên đường mang tài liệu từ Sài Gòn ra vùng căn cứ thì bị địch phát hiện và bắt giữ.

Đó là thời điểm cuộc đời ông bước sang một giai đoạn đặc biệt khắc nghiệt.

Địch biết ông có liên quan đến mạng lưới tình báo.

Chúng muốn biết ông là ai.

Muốn biết ông thuộc tổ chức nào.

Muốn biết những người mà ông từng liên lạc.

Và quan trọng nhất, chúng muốn biết những bí mật mà ông đang nắm giữ.

Ban đầu, chúng tìm cách mua chuộc.

Tiền bạc.

Những lời hứa về cuộc sống sung túc.

Những lợi ích vật chất.

Nhưng Nguyễn Văn Thương không khuất phục.

Khi những lời dụ dỗ không có tác dụng, đối phương chuyển sang tra tấn.

Trong thời gian đầu, ông bị giam giữ và liên tục bị thẩm vấn.

Nhưng những thông tin mà chúng cần vẫn không được tiết lộ.

Cuối cùng, chúng sử dụng một hình thức tra tấn đặc biệt tàn bạo.

Ông bị cưa chân.

Lần đầu tiên.

Rồi lần thứ hai.

Và những lần tiếp theo.

Theo nhiều nguồn tư liệu, trong khoảng ba tháng, Nguyễn Văn Thương bị cưa tổng cộng sáu đoạn chân trong sáu lần.

Mỗi lần, mục đích của đối phương vẫn giống nhau:

Buộc ông phải khai báo.

Nhưng ông vẫn im lặng.

Đau đớn về thể xác không thể khiến người chiến sĩ tiết lộ bí mật.

Theo lời kể của chính Nguyễn Văn Thương được báo chí ghi lại, ông cố gắng chịu đựng cho đến khi ngất đi. Ông cho biết sức mạnh giúp mình vượt qua những lúc ấy đến từ niềm tin, hình ảnh cha mẹ, vợ con và đồng đội.

Có một chi tiết đặc biệt trong câu chuyện này.

Đối phương nhiều lần hỏi ông có phải Nguyễn Văn Thương hay không.

Nhưng người tù vẫn không thừa nhận những điều chúng muốn xác nhận.

Sự im lặng ấy khiến những kẻ tra khảo không đạt được mục đích.

Theo một số hồi ức được báo chí dẫn lại, phía Mỹ cuối cùng phải thừa nhận sự kiên cường của ông bằng câu nói đại ý rằng họ đã thất bại trước một “sinh vật thép”.

Nhưng Nguyễn Văn Thương không phải một người không biết đau.

Ông là một con người bằng xương bằng thịt.

Ông có gia đình.

Có vợ con.

Có những người thân đang chờ đợi.

Ông biết rằng mình có thể chết.

Nhưng điều khiến ông cố gắng sống và giữ bí mật chính là ý thức về những người đang hoạt động bên ngoài.

Theo tư liệu của Viện Y Dược học dân tộc TP.HCM, Nguyễn Văn Thương từng hoạt động qua nhiều cụm tình báo. Nếu ông khai báo, nguy cơ tổn thất đối với mạng lưới tình báo là rất lớn.

Bởi vậy, mỗi lần bị tra khảo, trước mắt ông không chỉ là nỗi đau của chính mình.

Đó còn là hình ảnh những đồng đội đang ở ngoài kia.

Những người đang tiếp tục nhiệm vụ.

Những cơ sở bí mật.

Những tài liệu.

Những đường dây liên lạc.

Ông hiểu rằng một lời khai có thể khiến nhiều người phải trả giá.

Vì vậy, ông chọn im lặng.

Sau những tháng ngày bị tra tấn, Nguyễn Văn Thương mất cả hai chân.

Nhưng ông vẫn còn sống.

Và quan trọng hơn, những bí mật mà ông bảo vệ vẫn được giữ kín.

Những năm tiếp theo, ông tiếp tục bị giam giữ và trải qua nhiều hình thức hành hạ khác. Báo chí ghi lại rằng ông từng bị giam ở Hố Nai và bị đưa ra Côn Đảo.

Chiến tranh rồi cũng kết thúc.

Ngày đất nước thống nhất đến.

Nguyễn Văn Thương sống sót trở về.

Nhưng cơ thể ông đã mang dấu tích của những năm tháng bị giam cầm.

Ông phải sống mà không còn đôi chân.

Thế nhưng, sau chiến tranh, ông không xem mình là một người đặc biệt.

Ông trở về cuộc sống đời thường.

Trong căn nhà nhỏ ở TP.HCM, ông sống cùng gia đình.

Không còn những cuộc vượt qua trạm kiểm soát.

Không còn những tài liệu mật giấu trong người.

Không còn những chuyến giao liên trong đêm.

Nhưng những ký ức chiến tranh vẫn ở lại.

Đặc biệt là những lần bị tra tấn.

Người ta thường gọi ông bằng cái tên “người tình báo 6 lần bị cưa chân”.

Nhưng phía sau cái tên ấy là cả một cuộc đời hoạt động thầm lặng.

Ông không phải là người xuất hiện trước hàng vạn quân.

Ông không đứng trên chiến hào với một khẩu súng lớn.

Công việc của ông là đi qua những con đường bí mật.

Đưa tài liệu.

Giữ liên lạc.

Bảo vệ mạng lưới.

Và khi bị bắt, giữ kín những điều mình biết.

Đó chính là đặc thù của người làm tình báo.

Có những chiến công không được nhìn thấy ngay trên chiến trường.

Có những đóng góp chỉ được biết đến nhiều năm sau.

Nguyễn Văn Thương là một trường hợp như vậy.

Năm 2018, Anh hùng LLVTND, Thiếu tá Nguyễn Văn Thương qua đời tại TP.HCM, hưởng thọ khoảng 80 tuổi.

Ông ra đi sau hơn bốn mươi năm sống trong hòa bình.

Nhưng câu chuyện của ông vẫn được nhắc lại.

Không phải để khơi lại những đau thương của chiến tranh.

Mà để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh của rất nhiều con người.

Có những người hy sinh trên chiến trường.

Có những người hy sinh trong nhà tù.

Có những người mang thương tích suốt đời.

Và có những người, như Nguyễn Văn Thương, đã chịu đựng những cực hình khủng khiếp nhưng vẫn bảo vệ bí mật của đồng đội.

Câu chuyện ấy cũng cho thấy một khía cạnh đặc biệt của cuộc chiến tranh tình báo.

Trong cuộc chiến ấy, đôi khi một người không nói ra một lời có thể bảo vệ được cả một mạng lưới.

Nguyễn Văn Thương đã giữ sự im lặng ấy bằng chính cuộc đời mình.