Nguyễn Văn Thy

Tôi là Nguyễn Văn T., nguyên chiến sĩ Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B. Năm 1972, tôi vừa tròn 21 tuổi thì được điều vào chiến trường Quảng Trị. Đó là mùa hè mà suốt cuộc đời này tôi không thể nào quên.

Tháng 6 năm 1972, chúng tôi hành quân vào Thành cổ Quảng Trị. Khi đặt chân tới nơi, tôi đã sững lại. Thành cổ – vốn là một di tích cổ kính – lúc ấy chỉ còn lại tường đổ, gạch vụn và những hố bom chằng chịt. Đất ở đây không còn là đất nữa, mà là bùn trộn lẫn máu.

Địch tập trung hỏa lực cực mạnh để tái chiếm Thành cổ. Pháo từ ngoài biển bắn vào, pháo từ phía Nam dội ra, máy bay gầm rú trên đầu. Có ngày, chúng tôi phải hứng hàng trăm quả pháo. Đất rung lên từng đợt, tưởng như cả không gian bị xé toạc.

Chúng tôi sống dưới lòng đất nhiều hơn trên mặt đất. Công sự được đào sâu xuống, lót bao cát, nhưng vẫn không đủ che chắn trước những trận pháo cấp tập. Mỗi lần pháo ngớt, chúng tôi lại bò lên, quan sát, củng cố trận địa.

Tôi còn nhớ rõ ngày 12 tháng 7 năm 1972. Đơn vị tôi được lệnh giữ một góc phía Đông Thành cổ. Trận đánh diễn ra suốt từ sáng đến chiều. Đồng đội tôi – Hùng, quê Thanh Hóa – bị trúng mảnh pháo khi đang tiếp đạn cho tôi. Anh ngã xuống, máu thấm đỏ áo. Tôi ôm anh vào lòng. Anh chỉ kịp nói:
“Đừng để mất Thành cổ…”

Câu nói ấy theo tôi suốt cuộc đời.

Chúng tôi thay nhau chiến đấu, thay nhau chôn cất đồng đội ngay trong đêm. Có khi chỉ kịp đắp một nắm đất mỏng, cắm tạm cành cây làm dấu. Không có thời gian cho nước mắt. Trận địa phía trước vẫn đang gọi.

Sông Thạch Hãn mùa ấy đỏ nặng phù sa. Nhiều đêm, chúng tôi bơi qua sông vận chuyển đạn dược. Pháo sáng rơi trắng mặt nước. Mỗi lần nghe tiếng đạn rít trên đầu, tim tôi như muốn nhảy khỏi lồng ngực. Nhưng rồi nỗi sợ nhường chỗ cho ý nghĩ duy nhất: phải giữ bằng được từng tấc đất.

81 ngày đêm – một con số mà người ngoài nghe qua khó hình dung hết được. Đó là 81 ngày sống giữa ranh giới sinh tử. Có hôm tôi nghĩ mình sẽ không còn nhìn thấy mặt trời ngày mai. Nhưng sáng hôm sau, khi ánh nắng le lói qua khói súng, tôi lại thấy mình vẫn còn sống – để tiếp tục chiến đấu.

Ngày 16 tháng 9 năm 1972, đơn vị tôi được lệnh rút khỏi Thành cổ. Tôi quay lại nhìn lần cuối. Tường thành loang lổ vết đạn. Đất đá chồng lên nhau. Bao đồng đội đã nằm lại nơi ấy.

Khi trở về hậu cứ, tôi mới có thời gian ngồi lặng đi. Tôi nhớ từng khuôn mặt, từng tiếng cười của anh em trong những đêm hiếm hoi yên tiếng pháo. Họ đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.

Giờ đây, mỗi lần trở lại Quảng Trị, đứng bên dòng Thạch Hãn, tôi thắp nén hương cho đồng đội. Tôi thường nói với con cháu mình rằng:
“Các con đang sống trong hòa bình, nhưng hãy nhớ có một mùa hè mà đất Quảng Trị đỏ lửa, và tuổi trẻ của bao người đã hóa thành bất tử.”

Thành cổ năm ấy không chỉ là một trận địa. Đó là biểu tượng của ý chí, của sự hy sinh và lòng kiên cường của người lính Việt Nam.

Và tôi – một người còn sống – mang theo ký ức ấy suốt cuộc đời.