Nguyễn Văn Tích - Người chỉ huy xé rách bầu trời đêm "Điện Biên Phủ trên không"
Nhân vật chính: Nguyễn Văn Tích (Đại úy, Nguyên Đại đội trưởng Đại đội 59, Trung đoàn Tên lửa 261, Sư đoàn Phòng không 367). Bối cảnh lịch sử: Chiến dịch "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" (tháng 12 năm 1972) chống lại cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B-52 của đế quốc Mỹ. Diễn biến chính: 1. Người con Hưng Yên kiên cường: Sinh ra tại huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, anh gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành sĩ quan điều khiển tên lửa phòng không SAM-2 tài ba. 2. Chỉ huy Đại đội 59 bắn rơi chiếc B-52 đầu tiên: Đêm 18/12/1972 — đêm mở màn chiến dịch, tại trận địa Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội), Nguyễn Văn Tích chỉ huy Đại đội 59 bình tĩnh vượt qua nhiễu dày đặc, phóng 2 quả tên lửa vút lên không trung, bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay B-52G đầu tiên xuống xã Phủ Lỗ (Sóc Sơn, Hà Nội), mở màn chiến công lịch sử. 3. Tài trí vượt qua nhiễu sóng: Trong suốt 12 ngày đêm lịch sử, dưới sự chỉ huy mưu trí của Nguyễn Văn Tích, Đại đội 59 đã kiên cường bám đánh, vạch nhiễu tìm thù và bắn rơi tổng cộng 6 chiếc B-52 (trong đó có 4 chiếc rơi tại chỗ), trở thành đơn vị tên lửa bắn rơi nhiều B-52 nhất trong chiến dịch. Kết cục: Ông cống hiến trọn đời cho Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 2024, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Mỹ cứu nước.
Trong chiến công lẫy lừng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" mùa đông năm 1972, có những con người lặng lẽ đứng đằng sau đài radar, bằng tư duy sắc bén và lòng dũng cảm phi thường đã vạch rách màn nhiễu dày đặc của kẻ thù để tiêu diệt "pháo đài bay" B-52. Đại úy Nguyễn Văn Tích — Đại đội trưởng Đại đội 59 Tên lửa — là một vị chỉ hủy huyền thoại như thế.
Nguyễn Văn Tích sinh ra và lớn lên trên quê hương giàu truyền thống cách mạng Văn Giang, Hưng Yên. Trưởng thành trong khói lửa chiến tranh, anh gia nhập Binh chủng Phòng không - Không quân và được đào tạo bài bản để trở thành chỉ huy lực lượng tên lửa phòng không SAM-2 — thứ vũ khí làm cho không quân Mỹ phải kinh hoàng.
Đêm 18 tháng 12 năm 1972, đế quốc Mỹ bất ngờ mở cuộc tập kích chiến lược B-52 vào Hà Nội và Hải Phòng. Bầu trời Thủ đô rực cháy trong cơn mưa bom đạn. Tại trận địa Cổ Loa (Đông Anh), kíp chiến đấu của Đại đội 59 do Nguyễn Văn Tích làm Đại đội trưởng nhận lệnh bước vào trận chiến sinh tử.
Trên màn hiện sóng radar, màn nhiễu của giặc dày đặc như một dải mây trắng xóa nhằm che giấu những "bóng ma" B-52. Giữa giây phút nghẹt thở ấy, Nguyễn Văn Tích vẫn giữ một thái độ bình thản đến kinh ngạc. Anh cùng trắc thủ tập trung cao độ, phân tích từng dải nhiễu, chắt lọc tín hiệu thực của mục tiêu. "Mục tiêu B-52 vào dải sóng! Cự ly 28 km... Phóng!" — Mệnh lệnh đanh thép của Đại đội trưởng Nguyễn Văn Tích vang lên trong đài điều khiển. Hai quả đạn tên lửa đỏ rực vút lên xé tan màn đêm u tối. Chỉ ít giây sau, một quầng lửa khổng lồ rực sáng bầu trời phía Bắc Thủ đô. Chiếc máy bay B-52G đầu tiên trong chiến dịch bị quật ngã, cháy bùng bùng và rơi tại chỗ xuống đồng ruộng xã Phủ Lỗ. Trận thắng mở màn đã đập tan huyền thoại "vô địch" của pháo đài bay Mỹ, củng cố niềm tin chiến thắng cho toàn dân và toàn quân ta.
Không dừng lại ở đó, trong suốt 12 ngày đêm khói lửa, Nguyễn Văn Tích tiếp tục chỉ huy Đại đội 59 kiên cường bám trận địa. Mặc cho bom thù dội ngay sát đài chỉ huy, anh vẫn mưu trí sáng tạo ra nhiều phương pháp vạch nhiễu, đánh lừa hệ thống tự vệ của máy bay Mỹ. Dưới sự chỉ huy xuất sắc của anh, Đại đội 59 đã bắn rơi 6 chiếc B-52 (trong đó 4 chiếc rơi tại chỗ) — lập kỷ lục là đơn vị tên lửa tiêu diệt nhiều B-52 nhất trong chiến dịch lịch sử.
Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Tích tiếp tục công tác và cống hiến cho Quân đội cho đến khi nghỉ hưu. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, năm 2024, ông đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hình ảnh Đại đội trưởng Nguyễn Văn Tích tĩnh lặng và kiên định trước màn hiện sóng radar mãi mãi là biểu tượng đẹp đẽ của trí tuệ, bản lĩnh và lòng dũng cảm Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.
