Nguyễn Văn Toản – Người xạ thủ A72 quả cảm

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí Nguyễn Văn Toản là một trong những xạ thủ tên lửa A72 được giao phối hợp chiến đấu với Sư đoàn Bộ binh 3. Với bản lĩnh, sự bình tĩnh và cách đánh sáng tạo, ông đã bắn rơi 5 máy bay địch, trong đó có một máy bay không người lái, góp phần bảo vệ và hỗ trợ bộ binh trong những trận chiến ác liệt.

Một trong những trận đánh đáng nhớ diễn ra ngày 16-4-1974 tại Đức Huệ, Long An. Khi máy bay C-130 xuất hiện để chuẩn bị đổ quân tiếp viện, ông nhận thấy nếu nằm trong hố bắn cá nhân thì khó đạt hiệu quả. Ông nhanh chóng cơ động đến vị trí thuận lợi, quỳ thấp dưới đám cỏ lác. Khi bắt được tín hiệu mục tiêu, ông bình tĩnh đứng lên, thao tác nhanh và phóng tên lửa, bắn hạ chiếc C-130.

Ngày 28-11-1974, tại Lộc Ninh, ông tiếp tục bắn rơi một chiếc C-54 ở độ cao khoảng 3.500m, vượt quá độ cao hiệu quả theo lý thuyết của tên lửa A72. Đến ngày 14-3-1975, phát hiện máy bay L-19 bay thấp để chỉ điểm cho máy bay F-5 ném bom, ông lợi dụng địa hình, ghé lưng vào gốc dừa để ngụy trang, che chắn rồi phóng tên lửa, bắn cháy chiếc L-19 ngay tại chỗ.

Đặc biệt, trong trận đánh tại điểm cao 178, Lộc Ninh, ông đã đề xuất nối nguồn điện của đạn tên lửa với ắc quy 12V để đạn luôn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Nhờ cải tiến này, khoảng 11 giờ ngày 15-1-1975, khi phát hiện một máy bay trinh sát không người lái của địch bay thấp từ hướng đường 13, ông lập tức thao tác và bắn hạ mục tiêu. Sau trận đánh, ông được chỉ huy Sư đoàn trao giấy chứng nhận “Dũng sĩ diệt máy bay Mỹ”.

Nguyễn Văn Toản cho rằng để sử dụng hiệu quả tên lửa A72, ngoài yếu tố kỹ thuật, người chiến sĩ còn phải có bản lĩnh, chuyên môn và biết lựa chọn đúng thời cơ. Những chiến công của ông là minh chứng cho sự sáng tạo và tinh thần dũng cảm của người lính trên chiến trường.

Sau ngày miền Nam giải phóng, ông tiếp tục làm nhiệm vụ ở biên giới Tây Nam rồi biên giới phía Bắc. Năm 1986, ông nghỉ chế độ với quân hàm Đại úy. Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, ngày 10-8-2015, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.