Nguyễn Văn Toản – Người xạ thủ sáng tạo trên trận địa phòng không

Lịch sử dân tộc Việt Nam ghi nhận nhiều chiến sĩ đã lập nên những chiến công xuất sắc bằng lòng dũng cảm, trí thông minh và sự sáng tạo trong chiến đấu. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Toản là một trong những tấm gương tiêu biểu ấy. Những chiến công của ông không chỉ thể hiện bản lĩnh của người lính mà còn cho thấy sự linh hoạt, sáng tạo trong việc vận dụng kỹ thuật vào thực tiễn chiến trường.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Nguyễn Văn Toản là một trong những xạ thủ tên lửa vác vai A72 được tăng cường chiến đấu cùng Sư đoàn Bộ binh 3. Trên nhiều chiến trường ác liệt, ông đã trực tiếp bắn rơi năm máy bay của địch, trong đó có một máy bay trinh sát không người lái, góp phần bảo vệ lực lượng bộ binh và hỗ trợ hiệu quả cho các đơn vị chiến đấu.

Điều đặc biệt trong những chiến công của Nguyễn Văn Toản là nhiều trận đánh được thực hiện bằng sự sáng tạo, không hoàn toàn theo lý thuyết huấn luyện. Ngày 16 tháng 4 năm 1974 tại Đức Huệ, tỉnh Long An, khi phát hiện máy bay C-130 chuẩn bị đổ quân tiếp viện, ông nhanh chóng rời vị trí bắn thông thường, cơ động đến nơi thuận lợi, ẩn mình dưới những đám cỏ lác. Sau khi bắt được tín hiệu mục tiêu, ông bình tĩnh đứng lên, thao tác chính xác và bắn hạ chiếc máy bay.

Ngày 28 tháng 11 năm 1974, trên bầu trời Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước, ông tiếp tục bắn rơi một chiếc C-54 ở độ cao khoảng 3.500 mét, vượt ngoài độ cao hiệu quả thông thường của tên lửa A72. Tiếp đó, ngày 14 tháng 3 năm 1975, khi phát hiện máy bay L-19 đang bay thấp để chỉ điểm cho tốp máy bay F-5 ném bom, ông đã lợi dụng địa hình, ghé lưng vào gốc dừa làm vật ngụy trang rồi phóng tên lửa, bắn cháy chiếc máy bay ngay tại trận địa.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của Nguyễn Văn Toản là trận đánh tại điểm cao 178 ở Lộc Ninh. Từ thực tế chiến đấu, ông mạnh dạn đề xuất nối nguồn điện của đạn tên lửa với ắc quy 12V để bảo đảm đạn luôn trong trạng thái sẵn sàng. Sáng kiến được chỉ huy chấp thuận và nhanh chóng phát huy hiệu quả. Ngày 15 tháng 1 năm 1975, khi phát hiện máy bay trinh sát không người lái của địch, ông bình tĩnh thao tác và bắn hạ mục tiêu ngay từ loạt đạn đầu tiên. Sau chiến công này, ông được chỉ huy Sư đoàn trực tiếp trao Giấy chứng nhận "Dũng sĩ diệt máy bay Mỹ".

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Văn Toản tiếp tục làm nhiệm vụ tại biên giới Tây Nam rồi biên giới phía Bắc. Năm 1986, ông nghỉ chế độ với quân hàm Đại úy. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và cống hiến cho Quân đội, ngày 10 tháng 8 năm 2015, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Văn Toản vẫn là minh chứng sinh động cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần sáng tạo của người lính Việt Nam. Tấm gương của ông nhắc nhở các thế hệ hôm nay luôn biết phát huy ý chí, không ngừng học tập, sáng tạo và cống hiến để góp phần xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam.