Nguyễn Văn Trị - Người kỹ sư hỏa khí tự chế cứu nguy cho chiến trường
Nhà sáng chế vũ khí tự học tài ba, người tận dụng những vật liệu thô sơ nhất để cải tiến và chế tạo các loại súng cối, lựu đạn sát thương cao cho bộ đội ta đánh giặc.
Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, khi vũ khí thiếu thốn đến mức cùng cực, bộ đội ta chủ yếu dựa vào súng kíp, mã tấu tự tạo. Giữa hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, tại các xưởng quân khí miền Nam, những kỹ sư mộc mạc trưởng thành từ phong trào công nhân như Nguyễn Văn Trị đã làm nên những kỳ tích chấn động.
Xuất thân là một thợ rèn lành nghề, Nguyễn Văn Trị sớm gia nhập lực lượng công an vũ trang và được giao nhiệm vụ cải tiến vũ khí tại xưởng quân khí địa phương. Với đôi bàn tay khéo léo, sự mày mò sáng tạo không mệt mỏi và tư duy kỹ thuật thiên phú, ông đã nghiên cứu thành công phương pháp đúc gang làm vỏ lựu đạn, pha chế thuốc nổ từ những nguyên liệu tận dụng xung quanh, và cải tiến thành công các loại súng cối mini mang vác nhẹ cho bộ đội đặc công.
Chính những sáng kiến kỹ thuật mang tính bước ngoặt của ông đã cung cấp kịp thời hàng ngàn quả lựu đạn và đạn cối cho các trận tập kích đồn bót địch, giúp bộ đội ta khắc phục triệt để tình trạng "súng ngắn đạn dài". Cuộc đời cống hiến thầm lặng của Nguyễn Văn Trị là minh chứng sống động cho tinh thần tự lực tự cường, trí thông minh tuyệt vời của con người Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.
