Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964)
Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964)
Nguyễn Văn Trỗi
Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) là anh hùng liệt sĩ, chiến sĩ biệt động Sài Gòn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Anh được xem như biểu tượng của tinh thần bất khuất, ý chí quật cường của tuổi trẻ Việt Nam, và là hình mẫu thanh niên công nhân Thành phố Hồ Chí Minh.
Thông tin chính
Sinh: 1940, xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, Quảng Nam
Mất: 15 / 10 / 1964, Sài Gòn
Chức danh truy tặng: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1995)
Nghề nghiệp: Thợ điện, chiến sĩ biệt động Sài Gòn
Vợ: Phan Thị Quyên
Cuộc đời và hoạt động cách mạng
Sinh trong gia đình bần nông, Nguyễn Văn Trỗi sớm mồ côi mẹ, lớn lên ở Sài Gòn làm thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán. Năm 1963, anh gia nhập lực lượng biệt động thành, tham gia nhiều hoạt động chống Mỹ – ngụy. Tháng 5 / 1964, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn ở cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM) nhằm tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara, nhưng bị bắt trước khi thực hiện.
Trong tù, anh chịu tra tấn dã man nhưng không khai báo. Khi bị tuyên án tử, anh khẳng khái nói: “Tôi chỉ tiếc chưa giết được nhiều Mỹ hơn.” Trước khi bị xử bắn sáng 15 / 10 / 1964, anh hô vang “Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đấu tranh cách mạng Việt Nam
.
Tầm ảnh hưởng và tưởng niệm
Cái chết hiên ngang của Nguyễn Văn Trỗi gây chấn động dư luận quốc tế. Phong trào thanh niên Việt Nam và nhiều nước như Venezuela tôn vinh anh như biểu tượng chống áp bức. Nhà thơ Tố Hữu viết “Hãy nhớ lấy lời tôi”, còn nhiều tác phẩm khác như bút ký Sống như anh của Thái Duy hay ca khúc Lời anh vọng mãi ngàn năm được sáng tác để tưởng nhớ anh
.
Năm 1982, Thành đoàn TP.HCM chọn ngày 15 / 10 làm Ngày truyền thống thanh niên công nhân, và Giải thưởng Nguyễn Văn Trỗi được lập để vinh danh công nhân sáng tạo. Hài cốt của anh hiện an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM
.
Từ Quảng Nam đến TP.HCM, tên Nguyễn Văn Trỗi được đặt cho nhiều đường phố, trường học và công trình, khắc sâu hình ảnh người thợ điện anh dũng đã hóa thân thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước Việt Nam.
