NGUYỄN VĂN TRỖI

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/02/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình nghèo, sớm mồ côi mẹ, ông đã phải trải qua những năm tháng tuổi thơ lam lũ, vất vả mưu sinh. Chính sự bần cùng dưới ách thống trị của chính quyền tay sai và sự có mặt của quân xâm lược đã sớm thổi bùng trong lòng người thanh niên đất Quảng ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc, thôi thúc ông rời quê hương vào Sài Gòn tìm con đường cứu nước.

Tại thành phố Sài Gòn hoa lệ nhưng đầy rẫy bất công, Nguyễn Văn Trỗi làm nghề thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Trong môi trường lao động của tầng lớp công nhân, ông sớm được giác ngộ lý tưởng cách mạng và trở thành một chiến sĩ biệt động thuộc cánh vũ trang của Biệt động Sài Gòn. Với tư duy nhạy bén của một người thợ và bản lĩnh kiên cường, ông đã tham gia nhiều trận đánh mưu trí, trở thành nỗi khiếp đảm của những tên quan thầy Mỹ và bè lũ tay sai ngay giữa lòng sào huyệt của chúng.

Chiến công lẫy lừng nhưng cũng đầy bi tráng của Nguyễn Văn Trỗi chính là kế hoạch tiêu diệt Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara tại cầu Công Lý vào năm 1964. Dù kế hoạch không thành do sự phản bội của kẻ đầu hàng và ông bị sa vào tay giặc, nhưng tinh thần quật cường của người chiến sĩ biệt động chưa bao giờ lụi tắt. Suốt 4 tháng bị giam cầm trong những chuồng cọp khắc nghiệt nhất, chịu đựng mọi thủ đoạn tra tấn tàn bạo, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết, một lòng bảo vệ bí mật của Đảng và sự an nguy của đồng đội.

Ngày 15/10/1964, tại pháp trường Khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi đã bước vào cõi bất tử với một tư thế hiên ngang đến kinh ngạc. Trước họng súng của đội hành quyết, ông kiên quyết giật băng bịt mắt để được nhìn thẳng vào quân thù và nhìn mảnh đất quê hương lần cuối. Lời hô dõng dạc: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh
muôn năm!” đã vang động cả không gian, trở thành lời tuyên ngôn đanh thép về ý chí không thể khuất phục của dân tộc Việt Nam, làm rúng động lương tri thế giới.

Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi ở tuổi 24 đã trở thành ngọn đuốc thắp sáng phong trào đấu tranh của thanh niên, sinh viên miền Nam và cả thế giới. Lòng dũng cảm của ông đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia, truyền cảm hứng cho phong trào giải phóng dân tộc tại các nước Mỹ Latinh, tiêu biểu là sự kiện các du kích Venezuela đã bắt cóc một trung tá Mỹ để đòi trao đổi tự do cho ông. Dù cuộc trao đổi không thành, nhưng cái tên Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành biểu tượng quốc tế cho tinh thần chống đế quốc và tình đoàn kết vô sản.

Ngày nay, hình ảnh người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi vẫn luôn là ngọn lửa truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ về một lẽ sống cao đẹp: “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”. Tên ông được trân trọng đặt cho những con đường, ngôi trường rạng danh trên khắp mọi miền Tổ quốc và cả ở thủ đô Havana (Cuba). Trong “Câu chuyện thời hoa lửa”,
Nguyễn Văn Trỗi mãi mãi là một đóa hoa rực rỡ nhất, một tượng đài bất tử về lòng trung kiên và bản lĩnh của tuổi trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.