Nguyễn Văn Trỗi
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) là chiến sĩ biệt động Sài Gòn, người đã thực hiện cuộc mưu sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara vào năm 1964. Với khí tiết hiên ngang và những lời hô vang bất khuất tại pháp trường, anh đã trở thành biểu tượng rực rỡ của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sau khi tập kết ra Bắc một thời gian ngắn, anh trở lại Sài Gòn làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán và tham gia vào lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Tháng 5/1964, nhận được tin phái đoàn quân sự cao cấp do Robert McNamara cầm đầu sẽ đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi đã tình nguyện nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt phái đoàn này. Tuy nhiên, khi kế hoạch đang chuẩn bị thực thi thì anh bị địch phát hiện và bắt giữ vào đêm 9/5/1964.
Trong suốt thời gian bị giam cầm, dù chịu nhiều đòn tra tấn dã man, anh Trỗi vẫn giữ vững lòng trung thành với cách mạng, không khai báo bất cứ thông tin nào. Chính quyền Sài Gòn đã kết án tử hình anh nhằm răn đe phong trào đấu tranh của nhân dân.
Sáng ngày 15/10/1964, tại vườn rau pháp trường khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi đã hiên ngang đối mặt với họng súng quân thù. Anh từ chối bịt mắt và dõng dạc hô vang những lời cuối cùng:
"Đả đảo đế quốc Mỹ!"
"Hồ Chí Minh muôn năm!"
"Việt Nam muôn năm!"
Sự hy sinh của anh đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế, để lại bài học vô giá về lý tưởng sống và tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.
