Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi là một thợ điện tại Sài Gòn nhưng sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1964, khi biết tin phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ sang miền Nam Việt Nam, anh đã tình nguyện nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM) để tiêu diệt đoàn xe của địch.

Tuy nhiên, kế hoạch không thành, anh bị địch bắt. Trong suốt thời gian bị giam cầm, dù chịu đủ loại đòn tra tấn tàn khốc, anh Trỗi vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo bất cứ thông tin nào về tổ chức.

Sáng ngày 15/10/1964, địch đưa anh ra pháp trường tại vườn hoa khám Chí Hòa. Tại đây, khí phách của anh đã làm kẻ thù phải run sợ:

Từ chối bịt mắt: Khi lính định bịt mắt anh bằng băng đen, anh gạt đi và nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi".

Lời hô vang cuối cùng: Khi loạt đạn chuẩn bị nổ, anh dõng dạc hô to: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!" (ba lần).

Sự hy sinh của anh không chỉ làm rúng động dư luận trong nước mà còn lay động cả thế giới. Hình ảnh anh Trỗi hiên ngang trước họng súng quân thù đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca và hội họa