Nguyễn Văn Trỗi – 9 phút cuối cùng bất tử

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người thanh niên công nhân Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành biểu tượng ngời sáng cho chí khí anh hùng, tinh thần tiến công cách mạng và khí tiết bất khuất trước họng súng kẻ thù. Anh sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Tiến, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lớn lên trong cảnh đất nước bị chia cắt, anh vào Sài Gòn học nghề và trở thành thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán, sớm giác ngộ và gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Tháng 5/1964, khi nhận tin Phái đoàn quân sự Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ cài mìn tại cầu Công Lý – con đường huyết mạch đoàn xe giặc bắt buộc đi qua. Do sự phản bội bên trong, anh không may bị bắt vào tối 9/5/1964. Mặc cho kẻ thù dùng muôn vàn cực hình dã man tại các phòng tra tấn, anh vẫn kiên cường chịu đựng, nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ tổ chức và đồng đội. Bất lực trước tinh thần thép ấy, chính quyền Mỹ - Ngụy đã đưa anh ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình.

Sự kiện bị án tử của anh đã làm chấn động dư luận quốc tế. Tại Venezuela, lực lượng du kích giải phóng (FALN) đã bắt sống một sĩ quan Mỹ để đổi lấy tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Kẻ thù tráo trở hứa hẹn hoãn án, nhưng ngay khi sĩ quan Mỹ được thả, chúng lập tức đưa anh đi thi hành án.

Rạng sáng ngày 15/10/1964, tại pháp trường Khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi bước ra cọc bắn với tư thế hiên ngang, tự tin. Anh kiên quyết giật phăng chiếc băng đen buộc mắt và hô lớn: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!". Khi toán lính xát thủ lên đạn, anh giơ cao tay dõng dạc hô vang: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!". 9 phút cuối cùng bất tử tại pháp trường của Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành ngọn lửa bùng cháy, thổi bùng quyết tâm chống Mỹ của hàng triệu thanh niên Việt Nam và làm chấn động dư luận toàn thế giới.