NGUYỄN VĂN TRỖI – BẢN HÙNG CA BẤT TỬ TRÊN CẦU CÔNG LÝ
Trong thiên hùng ca chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam, có những con người đã biến giây phút hy sinh của mình thành một tượng đài vĩnh cửu. Người thanh niên biệt động Sài Gòn Nguyễn Văn Trỗi chính là một biểu tượng rực rỡ như thế—người đã biến pháp trường kẻ thù thành bục tuyên ngôn cho lý tưởng tự do và lòng yêu nước cháy bỏng của tuổi trẻ.
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng. Bươn chải vào Sài Gòn từ sớm, làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán, tận mắt chứng kiến bóc lột và tội ác của kẻ thù, anh đã sớm giác ngộ và dấn thân vào con đường đấu tranh. Anh trở thành chiến sĩ Biệt động thành thuộc Đại đội quyết tử cánh Tây Nam Sài Gòn, luôn khao khát cống hiến sức trẻ cho sự nghiệp giải phóng miền Nam.
Tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặc biệt và vô cùng mạo hiểm: gài mìn tại cầu Công Lý nhằm mưu sát phái đoàn quân sự cấp cao Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Dù kế hoạch không may bị lộ và anh sa vào tay địch, dũng khí của người thanh niên 24 tuổi vẫn không một chút lay chuyển. Suốt những tháng ngày bị giam cầm, gánh chịu vô vàn đòn tra tấn dã man trong nhà giam của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, anh vẫn giữ trọn khí tiết kiên trung, nhất quyết không khai báo một lời.
Khí phách của anh không chỉ làm rung chuyển nội đô Sài Gòn mà còn lan tỏa ra toàn thế giới. Dũng khí ấy lớn lao đến mức các chiến sĩ du kích Venezuela đã bắt giữ một trung tá Mỹ để đòi đổi lấy tự do cho anh. Nhưng trước sự đớn hèn và tráo trở của kẻ thù, ngay sau khi viên sĩ quan Mỹ được thả, chúng đã vội vã đưa anh ra xử bắn.
Rạng sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại sân sau nhà lao Chí Hòa, trước sự chứng kiến của đông đảo phóng viên quốc tế, Nguyễn Văn Trỗi bước ra pháp trường với tư thế của một người chiến thắng. Anh thẳng thừng từ chối rửa tội, giật phắt chiếc băng bịt mắt để được nhìn ngắm mảnh đất quê hương thân yêu lần cuối. Giữa họng súng đen ngòm của đao phủ, người chiến sĩ biệt động trẻ tuổi đã đĩnh đạc hô vang những lời tuyên bố nảy lửa, làm rung chuyển không gian:
“Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo Đế quốc Mỹ!” “Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”
Chín phút cuối cùng của Nguyễn Văn Trỗi trên pháp trường đã trở thành chín phút lịch sử bất tử. Chân lý và dũng khí của anh đã vượt qua cái chết, biến lời hô trước họng súng kẻ thù thành bản hùng ca truyền lửa cho muôn triệu trái tim Việt Nam tiến lên giành độc lập. Anh ngã xuống khi vừa lập gia đình được vỏn vẹn vài tháng, để lại tấm gương sáng ngời về tinh thần "Sống như anh"—sống kiên trung, dũng cảm và dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.
