NGUYỄN VĂN TRỖI – BIỂU TƯỢNG BẤT KHUẤT CỦA THẾ HỆ TRẺ VÀ LÒNG YÊU NƯỚC VIỆT NAM
Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) là người anh hùng liệt sĩ trẻ tuổi của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Với trận tập kích bất thành nhắm vào Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara và tư thế hiên ngang trước họng súng kẻ thù, ông đã trở thành biểu tượng anh hùng chống Mỹ cứu nước của tuổi trẻ cả nước và bạn bè quốc tế.
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ông sớm rời quê nhà vào Sài Gòn làm thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán và tham gia tổ chức Biệt động Sài Gòn thuộc Quân Giải phóng miền Nam.
Mùa xuân năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang khảo sát tình hình chiến trường miền Nam, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (Sài Gòn) – nơi đoàn xe của McNamara dự kiến đi qua – nhằm tiêu diệt tên trùm chiến tranh xâm lược. Trận đánh mang ý nghĩa chiến lược nhưng không thành công. Đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, cuộc cài mìn bị lộ, Nguyễn Văn Trỗi rơi vào tay chính quyền Sài Gòn.
Khí tiết kiên trung trong ngục tối: Dù bị tra tấn dã man bằng nhiều hình thức hiểm ác, ông nhất quyết không khai báo bất kỳ thông tin nào về đồng đội và tổ chức. Tinh thần thép của ông khiến kẻ thù vừa kinh sợ vừa thán phục.
Tư thế hiên ngang trước họng súng: Ngày 15 tháng 10 năm 1964, chính quyền Sài Gòn đem ông ra thi hành án tử hình tại sân sau khám Chí Hòa. Trước họng súng kẻ thù, ông từ chối bịt mắt, giật phắt chiếc khăn đen che mắt và dõng dạc hô to các khẩu hiệu cách mạng: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!".
Sự hy sinh oanh liệt của Nguyễn Văn Trỗi ở tuổi 24 đã gây chấn động dư luận thế giới, trở thành nguồn cảm hứng đấu tranh giải phóng dân tộc không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước Latinh như Cu-ba và Bê-nê-xu-ê-la.
Hình ảnh người thanh niên thợ điện Nguyễn Văn Trỗi đứng hiên ngang trước pháp trường đã đi vào thơ ca, hội họa và lịch sử như một biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, ý chí quật cường và lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ Việt Nam.
