Nguyễn Văn Trỗi
Thời kỳ: Kháng chiến chống Mỹ (Biệt động Sài Gòn)
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Điện Bàn, Quảng Nam. Lớn lên trong cảnh đất nước bị chia cắt, anh vào Sài Gòn làm thợ điện và sớm giác ngộ cách mạng, trở thành chiến sĩ biệt động nội thành thuộc Đoàn 65, Quân khu Sài Gòn - Gia Định.
Tháng 5/1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara cùng phái đoàn quân sự cao cấp sang Sài Gòn kiểm tra tình hình war, Nguyễn Văn Trỗi xung phong nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – tuyến đường phái đoàn Mỹ bắt buộc phải đi qua.
Đêm ngày 9/5/1964, khi anh đang chuẩn bị gài khối thuốc nổ 8kg dưới chân cầu thì không may bị lực lượng tay sai phát hiện và bắt giữ. Địch đưa anh về giam tại khám Chí Hòa và dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man để khai thác tổ chức. Nhưng Nguyễn Văn Trỗi một lòng trung thành, kiên quyết không khai báo nửa lời, nhận toàn bộ trách nhiệm về mình để bảo vệ đồng đội.
Sáng ngày 15/10/1964, địch đưa anh ra pháp trường thi hành án tử hình. Trước đông đảo phóng viên trong và ngoài nước, anh kiên quyết từ chối bịt mắt. Khi tên chỉ huy chuẩn bị ra lệnh nổ súng, anh giật phắt dải băng che mắt, dõng dạc tố cáo tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai.
Giây phút cuối cùng, anh hô to ba lần: "Hồ Chí Minh muôn năm!". Tiếng hô đĩnh đạc của người thanh niên 24 tuổi trước họng súng kẻ thù đã làm chấn động dư luận thế giới, trở thành biểu tượng kiên trung bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam.
