Nguyễn Văn Trỗi Chiến sĩ biệt động Sài Gòn, thực hiện kế hoạch ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ; hy sinh năm 1964.

Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là một chiến sĩ biệt động Sài Gòn trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành một trong những gương mặt được nhắc đến nhiều trong ký ức lịch sử, văn học và giáo dục truyền thống của Việt Nam.

Cuộc đời và hoạt động

Sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt (nay thuộc Điện Thắng Trung, Điện Bàn, Quảng Nam), Nguyễn Văn Trỗi lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn. Khi còn trẻ, ông vào Sài Gòn mưu sinh, làm nghề thợ điện và công nhân Nhà máy điện Chợ Quán. Năm 1963, ông tham gia lực lượng biệt động Sài Gòn, hoạt động bí mật trong nội thành.

Sự kiện cầu Công Lý

Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi tham gia kế hoạch đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi ở TP. Hồ Chí Minh) nhằm tấn công đoàn xe của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara trong chuyến thăm miền Nam Việt Nam. Kế hoạch không thành, ông bị bắt ngày 9/5/1964, sau đó bị xét xử và tuyên án tử hình.

Những ngày cuối và ảnh hưởng

Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn ngày 15/10/1964 khi mới 24 tuổi. Theo nhiều tài liệu lịch sử của Việt Nam, ông giữ vững lập trường trong thời gian bị giam giữ và những lời hô của ông trước khi bị hành quyết đã được nhiều nhân chứng và báo chí nước ngoài ghi lại, trở thành một biểu tượng trong ký ức chiến tranh của Việt Nam.