Nguyễn Văn Trỗi – Chín phút làm nên lịch sử trên pháp trường
Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) sinh tại Quảng Nam và hy sinh tại Nhà tù Chí Hoa(Sài Gòn), anh là một chiến sĩ biệt động Sài Gòn, người thợ điện trẻ tuổi và là anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Cuộc đời anh gắn liền với nhiệm vụ lịch sử tại cầu Công Lý và giây phút hiên ngang trên pháp trường.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, sau đó vào Sài Gòn làm thợ điện và sớm giác ngộ cách mạng. Anh trở thành chiến sĩ biệt động thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định, nổi tiếng với sự mưu trí, dũng cảm trong các hoạt động nội đô.
Tháng 5 năm 1964, anh nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý nhằm tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Kế hoạch không may bị tiết lộ, Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt giữ và gánh chịu nhiều trận tra tấn dã man nhưng anh quyết không khai báo đồng đội.
Sáng ngày 15/10/1964, địch đưa anh ra pháp trường Khám Chí Hòa để hành quyết. Trước khi bị thi hành án tại pháp trường Khám Chí Hòa vào ngày 15/10/1964, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Trỗi đã giật phăng chiếc khăn che mắt và hô vang các khẩu hiệu nổi tiếng:
"Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!"
"Hãy nhớ lấy lời tôi!"
"Đả đảo đế quốc Mỹ!"
"Đả đảo Nguyễn Khánh!"
"Hồ Chí Minh muôn năm!"
"Việt Nam muôn năm!"
Chín phút cuối cùng trên pháp trường của người thanh niên 24 tuổi đã trở thành biểu tượng anh hùng lay động triệu trái tim trên toàn thế giới.
