NGUYỄN VĂN TRỖI – CHÍN PHÚT THÀNH BẤT TỬ TRÊN PHÁP TRƯỜNG LÝ TRỌNG SÁCH

Rời làng quê Quảng Nam nghèo khó vào Sài Gòn kiếm sống, Nguyễn Văn Trỗi học nghề và trở thành người thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán. Chứng kiến cảnh quê hương bị giày xéo dưới gót giày viễn chinh, anh bí mật tham gia vào Đội biệt động 65 thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Vừa mới lập gia đình với người vợ trẻ Phan Thị Quyên được mười ngày, anh nhận một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: Cài mìn dưới cầu Công Lý để tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu khi đi qua đây vào tháng 5 năm 1964.

Tuy nhiên, khi công việc chuẩn bị gần hoàn tất thì kế hoạch bị lộ do có kẻ phản bội, Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt giữ ngay tại trận địa. Biết anh là chiến sĩ biệt động, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất để ép anh khai ra tổ chức: từ chích điện, đánh đập bầm dập cho đến đe dọa gia đình. Thế nhưng, câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ người thợ điện trẻ tuổi là nụ cười khinh bỉ và sự im lặng thép. Không thể khai thác được gì, chính quyền tay sai Sài Gòn đã mở phiên tòa đặc biệt, tuyên án tử hình anh nhằm răn đe phong trào du kích nội đô.

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, địch đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại mảnh vườn bàng phía sau Khám Chí Hòa. Trước sự chứng kiến của đông đảo phóng viên trong và ngoài nước, anh bước đi hiên ngang, không một chút run sợ. Khi lính hành hình tiến lên định bịt mắt bằng vải đen, anh gạt ra và dõng dạc nói: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để tôi nhìn mảnh đất thân yêu này!". Anh dùng những phút cuối cùng để vạch trần bản chất xâm lược của đế quốc Mỹ. Khi loạt đạn chuẩn bị vang lên, anh dồn hết sức lực hô vang ba lần: "Hồ Chí Minh muôn năm!" và "Việt Nam muôn năm!" đầy kiêu hãnh.

Tinh thần hy sinh quên mình của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã thổi bùng phong trào thi đua "Sống như Anh" trong thế hệ trẻ hai miền Nam - Bắc, thúc đẩy phong trào du kích đô thị phát triển mạnh mẽ.