Nguyễn Văn Trỗi - Hãy nhớ lấy lời tôi

“Có những phút làm nên lịch sử

Có cái chết hóa thành bất tử

Có những lời hơn mọi bài ca

Có con người như chân lý sinh ra...”

(Tố Hữu)Chỉ sống có 24 năm và vẻn vẹn có 9 phút trên pháp trường nhưng Nguyễn Văn Trỗi đã đi vào lịch sử kháng chiến chống xâm lược của nước ta như một biểu tượng của lòng quả cảm và khí phách anh hùng, là tấm gương sáng cho các thế hệ thanh niên học tập về lòng yêu nước, khát vọng độc lập tự do - những tố chất rất cần cho sự dấn thân của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bất cứ thời đại nào.

Lý tưởng của một người cộng sản

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1/2/1940, là con thứ ba, do đó anh còn có tên là Tư Trỗi, chào đời trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Thanh Quýt, xã Ðiện Thắng, huyện Ðiện Bàn, tỉnh Quảng Nam, chẳng may lại mồ côi mẹ từ thuở nhỏ. Tuổi thơ anh theo cha ra Ðà Nẵng kiếm kế sinh nhai. Sau hiệp định Genève, gia đình anh vào Sài Gòn sinh sống, tá túc tại nhà người anh họ ở Vườn Xoài. Lúc đầu, anh đạp xích lô, sau theo học nghề điện.

Năm 1963, trong phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Sài Gòn chống xâm lược, anh được giác ngộ cách mạng và được kết nạp vào Ðoàn Thanh niên, trở thành một chiến sĩ trong tổ chức Biệt động thành, Ðại đội quyết tử cánh Tây Nam Sài Gòn.

Ở đất Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi đã tìm được hai điều quý giá nhất đời mình: thứ nhất là lòng yêu nước, là lý tưởng cách mạng, lý tưởng của một người cộng sản; thứ hai là một mối duyên tình tha thiết với người con gái dịu dàng Phan Thị Quyên. Mối duyên tình đó đã tiếp thêm sức mạnh để anh vượt qua mọi khó khăn trở ngại, hoàn thành sứ mệnh mà tổ chức giao cho.

Ðám cưới của anh chị diễn ra với sự ủng hộ của gia đình hai bên. Gia đình chị là người gốc Bắc nên lễ cưới phải có trầu cau, có cốm để biếu hàng xóm. Anh chị xây dựng tổ ấm của mình trong một căn nhà vách gỗ, mái lợp lá ở trong hẻm sâu mà anh Trỗi đã hùn tiền với bạn mua lúc mới vào Nam. Chị Quyên bảo anh Trỗi là người sống ân cần, tình cảm. Từ khi quen nhau, yêu nhau rồi thành vợ chồng, lúc nào đối với chị, anh cũng cư xử tình cảm như thế. Ngày ngày anh chở chị đi làm, nếu chị xuống xe mà không nói với anh lời nào, thì anh dứt khoát không đi. Nếu lúc anh về nhà mà chị đã về, mà không thấy chị ra đón hay không cười nói với anh một tiếng, thì anh cũng ngồi trên xe máy cho đến khi chị chịu nở nụ cười mới bước xuống. Với chị, anh còn dịu dàng hơn thế. Mỗi khi có thời gian bên nhau, anh thường ngồi chơi đàn mandolin cho chị nghe như hồi mới yêu. Khi chị đi làm, anh thường đứng nhìn chị cho đến khi khuất dạng…

Năm 1964, anh được đưa ra căn cứ học chính trị và tập huấn cách đánh biệt động nội thành ở căn cứ Rừng Thơm, Ðức Hòa, Long An. Tại đây, anh gặp các đồng đội Ba Sơn, Tư Kiếm, Nguyễn Hữu Lời. Sau lớp học, bốn người được tổ chức thành một tổ hoạt động và được chỉ thị mục tiêu đánh. Ðó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara.

Tháng 3/1964, sau khi thống nhất kế hoạch, cả 4 người rải ra trên đường Công Lý theo dõi đường đi nước bước của McNamara khi sang Sài Gòn. Mọi người rút ra quy luật chung là đoàn xe ra đón McNamara từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố theo đường Công Lý. Ra đón Bộ trưởng quốc phòng Mỹ bao giờ cũng có đầy đủ các nhân vật cao cấp quân sự và dân sự Mỹ cùng chính quyền Sài Gòn.