Nguyễn Văn Trỗi - Khúc Ca Bất Tử Của Lòng Yêu Nước
Nguyễn Hà Thu
Trong dòng chảy lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, có những con người mà tên tuổi và khí tiết của họ đã vượt ra khỏi giới hạn của không gian và thời gian, trở thành biểu tượng sống động cho lòng dũng cảm. Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi là một trong những tượng đài như thế—người thanh niên xứ Quảng đã dùng chính máu và khí tiết bất khuất của mình để thắp sáng ngọn lửa yêu nước giữa lòng Sài Gòn đô hội.
Sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, Nguyễn Văn Trỗi sớm mồ côi mẹ và lớn lên trong cảnh nghèo khó. Năm 16 tuổi, rời quê hương vào Sài Gòn kiếm sống, ông làm qua nhiều nghề rồi trở thành người thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán. Chính trong môi trường gian lao của giai cấp công nhân, lòng nhiệt huyết và tinh thần yêu nước của người thanh niên trẻ đã tìm thấy hướng đi khi ông gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn, trực thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định.
Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang vi phạm và thị sát miền Nam Việt Nam, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý nhằm tiêu diệt đoàn xe của phái đoàn quân sự cao cấp này. Dù nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy và kế hoạch chưa hoàn thành do bị lộ, Nguyễn Văn Trỗi vẫn kiên cường bảo vệ đồng đội, chịu mọi đòn thù tra tấn dã man của chính quyền Sài Gòn mà không tiết lộ bất kỳ thông tin nào về tổ chức.
Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường Khám Chí Hòa, trước họng súng của kẻ thù và sự chứng kiến của nhiều phóng viên quốc tế, Nguyễn Văn Trỗi đã thể hiện một bản lĩnh kiên cường đến kinh ngạc. Ông từ chối bịt mắt để được nhìn thấy mảnh đất quê hương lần cuối. Những lời giật phăng dải băng đen và tiếng hô vang: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam Hồ Chí Minh muôn năm!" đã làm rung chuyển không gian pháp trường, biến giây phút hành quyết thành một khúc ca kiêu hãnh của khí tiết cách mạng.
Sự hy sinh quả cảm của Nguyễn Văn Trỗi ở tuổi 24 không chỉ gây chấn động dư luận quốc tế mà còn trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho muôn vàn thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên chiến đấu. Cuộc đời và phút giây lịch sử của ông đã được ghi lại qua nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật bất tử. Hình ảnh người thợ điện trẻ tuổi đứng vững trước họng súng kẻ thù mãi mãi là ngọn đuốc soi đường cho tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.


