NGUYỄN VĂN TRỖI: KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ VÀ 9 PHÚT HIÊN NGANG TRÊN PHÁP TRƯỜNG
Người Thợ Điện Sài Gòn Nuôi Chí Lớn Cách MạngNguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn (nay là thị xã Điện Bàn), tỉnh Quảng Nam trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng. Sớm mồ côi mẹ từ nhỏ, tuổi thơ của anh trải qua nhiều cơ cực dưới sự kìm kẹp, đàn áp của chế độ thực dân, tay sai.Năm 1956, anh một mình vào Sài Gòn kiếm sống. Sau khi học nghề và trở thành thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán, anh bí mật tham gia tổ chức biệt động Sài Gòn, thuộc đại đội quyết tử cánh Tây Nam. Sống giữa lòng đô thị bị địch kiểm soát gắt gao, người thợ điện trẻ tuổi luôn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ giao liên, trinh sát nhờ sự mưu trí, dũng cảm và lòng yêu nước sắt son.
Quyết Định Táo Bạo: Ám Sát Bộ Trưởng Quốc Phòng MỹĐầu năm 1964, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cam go. Nhận được thông tin Phái đoàn quân sự cao cấp do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn để vạch kế hoạch tăng cường chiến tranh xâm lược, tổ chức biệt động Sài Gòn quyết định lên kế hoạch tiêu diệt tên trùm sỏ này nhằm giáng một đòn cảnh cáo đanh thép.Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động, dũng cảm nhận trọng trách trực tiếp hành động. Anh cùng đồng đội thiết kế kế hoạch đặt mìn tại
cầu Công Lý (tuyến đường độc đạo mà phái đoàn McNamara chắc chắn sẽ đi qua từ sân bới Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố).Tuy nhiên, vào đêm ngày 9/5/1964, khi công việc chuẩn bị gài mìn gần như đã hoàn tất, sự việc bất ngờ bị lộ do sự phản bội của kẻ đầu hàng. Nguyễn Văn Trỗi bị địch bao vây và bắt giữ ngay tại trận địa khi quả mìn chưa kịp kích nổ.
Bản Lĩnh Gang Thép Giữa Sào Huyệt Quân ThùBiết anh là chiến sĩ biệt động trực tiếp thực hiện vụ ám sát chấn động, chính quyền tay sai Sài Gòn và mật thám Mỹ đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất, thâm độc nhất hòng ép anh khai ra tổ chức và các đồng chí của mình.Thế nhưng, mọi ngón đòn tàn bạo của kẻ thù đều phải khuất phục trước tinh thần thép của người chiến sĩ trẻ. Suốt hơn 5 tháng bị giam cầm, anh không hé môi nửa lời, nhận hết mọi trách nhiệm về mình để bảo vệ tuyệt đối bí mật của cách mạng.Sự kiện Nguyễn Văn Trỗi bị kết án tử hình đã dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ khắp thế giới. Tại Venezuela, một tổ chức du kích cánh tả thậm chí đã bắt sống một trung tá tình báo Mỹ để đòi đổi mạng cho Nguyễn Văn Trỗi. Tuy nhiên, bất chấp luật pháp quốc tế và sự phản đối của dư luận, chính quyền Sài Gòn đã lật lọng, hèn nhát đem anh đi hành quyết ngay sau khi sĩ quan Mỹ được thả tự do.
9 Phút Hiên Ngang Đi Vào Lịch Sử Dân TộcRạng sáng ngày 15/10/1964, thực dân và tay sai đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại khám chí Hòa (Sài Gòn). Thay vì sợ hãi, người chiến sĩ 24 tuổi bước đi với tư thế hiên ngang, chủ động vạch trần bản chất xâm lược của đế quốc Mỹ trước sự chứng kiến của đông đảo phóng viên trong và ngoài nước.9 phút cuối cùng trên pháp trường của anh đã trở thành biểu tượng kinh điển của chủ nghĩa anh hùng cách mạng:
Lời hô vang bất tử: Trước khi loạt đạn nổ súng, anh hiên ngang hô vang ba lần:
"Đả đảo đế quốc Mỹ!"
"Việt Nam muôn năm!"
"Hồ Chí Minh muôn năm!"
Sự hy sinh anh dũng của anh đã được nhà thơ Tố Hữu khắc họa đầy xúc động qua những vần thơ bất hủ trong bài thơ
"Hãy nhớ lấy lời tôi":
"Có những phút làm nên lịch sử
Có cái chết hóa thành bất tử
Có những lời hơn mọi bài ca
Có con người như chân lý sinh ra..."
Di Sản Sống Mãi Xuyên Biên GiớiNguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi tuổi đời còn rất xanh, nhưng anh đã để lại một di sản tinh thần vô giá. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động ghi nhận:
"Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng... Chí khí lẫm liệt của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi là một tấm gương soi sáng cho đồng bào miền Nam và cả nước no theo".
Tôn vinh trong nước: Ngày nay, tên của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi được trang trọng đặt cho các công viên, trường học và các đại lộ sầm uất tại Thủ đô Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,... Khu lưu niệm Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi tại Quảng Nam cũng đã trở thành địa chỉ đỏ thiêng liêng để giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ mai sau.