Nguyễn Văn Trỗi – Khúc tráng ca của tuổi trẻ Việt Nam ( Trần Quỳnh Anh)
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) là biểu tượng sáng ngời của chí khí cách mạng và tinh thần bất khuất của thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Sinh ra tại Điện Bàn, Quảng Nam, anh sớm giác ngộ cách mạng và trở thành chiến sĩ biệt động thuộc Trung đoàn 90, Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Năm 1964, dù mới lập gia đình chưa đầy ba tuần, anh vẫn gạt hạnh phúc riêng để nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý nhằm tiêu diệt phái đoàn Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara. Khi kế hoạch bị lộ, anh bị địch bắt. Trong ngục tù, mặc cho kẻ thù dùng muôn vàn đòn tra tấn dã man và dụ dỗ, anh kiên cường không khai báo, nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ tổ chức và đồng đội.Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đưa anh ra tòa án quân sự kết án tử hình. Anh Nguyễn Văn Trỗi hi sinh ngày 15 tháng 10 năm 1964, khi mới 24 tuổi.Dù chỉ sống 24 năm thanh xuân và vẻn vẹn có 9 phút trên pháp trường nhưng Nguyễn Văn Trỗi đã đi vào lịch sử kháng chiến chống xâm lược của nước ta như một biểu tượng của lòng quả cảm và khí phách anh hùng, là tấm gương sáng cho các thế hệ thanh niên học tập về lòng yêu nước, khát vọng độc lập tự do - những tố chất rất cần cho sự dấn thân của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bất cứ thời đại nào.

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, nay thuộc xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Mồ côi mẹ từ khi còn rất nhỏ, tuổi thơ của anh trải qua nhiều cay đắng và thiếu thốn.Năm 1956, Nguyễn Văn Trỗi một mình vào Sài Gòn sinh sống. Ở đây, anh vừa làm thuê để kiếm sống, vừa học nghề điện, sau đó trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán.Đến năm 15 tuổi, Nguyễn Văn Trỗi ra Đà Nẵng ở nhà người anh, tìm việc làm nuôi thân. Sợ trở thành gánh nặng cho gia đình anh chị, năm 1962, Nguyễn Văn Trỗi trốn vào Sài Gòn ở với người anh họ - Nguyễn Hữu Kiếm tại Vườn Xoài để tìm kế sinh nhai.Lúc đầu, anh đạp xích lô, sau đó theo học nghề điện.Với bản tính thông minh, nhanh nhẹn cùng tinh thần nhiệt huyết của tuổi trẻ, Nguyễn Văn Trỗi sớm được các cán bộ cách mạng tại nhà máy giác ngộ lý tưởng.Năm 1963, trong phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Sài Gòn chống bọn xâm lược, anh chính thức được kết nạp vào Đoàn Thanh niên, trở thành chiến sĩ giải phóng trong đơn vị biệt động bí mật của Sài Gòn. Bước vào đời hoạt động cách mạng, với tinh thần trách nhiệm cao, nên Nguyễn Văn Trỗi luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Đầu năm 1964, anh được cử đến căn cứ Rừng Thơm học tập một số chiến thuật đánh giặc. Anh đã sớm nhắm một số mục tiêu như: Cư xá Mỹ ở trường Cao Thắng, tàu hải quân Mỹ đóng ở Bạch Đằng… Có lần anh đã ném lựu đạn làm chết và bị thương một số tên địch. Biết tin phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Mắc Namara - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn thị sát chiến trường vào tháng 5-1964, lực lượng của ta liền vạch kế hoạch tiêu diệt Mắc Namara. Với tình yêu quê hương và lòng căm thù quân xâm lược sâu sắc nên mặc dù mới cưới vợ được hơn 10 ngày, Nguyễn Văn Trỗi vẫn xung phong nhận nhiệm vụ, cùng đồng đội tiến hành cài mìn ở cầu Công Lý - nơi dự đoán là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mác Namara cùng phái đoàn Mỹ từ sân bay Tân Sơn Nhất về trung tâm thành phố Sài Gòn sẽ đi qua. Tuy nhiên, khi Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội mới đặt được quả mìn nặng 8 kg ở cạnh cầu Công Lý, đang chuẩn bị nốt một số công việc còn lại thì không may việc bị bại lộ, anh bị địch bắt.Mặc dù bị tra tấn dã man nhưng anh Trỗi vẫn giữ khí phách hiên ngang, kiên quyết không khai ra tổ chức, nhận mọi trách nhiệm về mình để bảo vệ tính mạng đồng đội. Ngày 11 tháng 8 năm 1964, anh bị tòa Sài Gòn của chính quyền Nguyễn Khánh tuyên án tử hình.Những ngày cuối cùng của cuộc đời, trước giây phút bị quân thù xử tử, anh vẫn không ngừng đấu tranh với kẻ địch, luôn lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Tuy biết trước sẽ bị tử hình nhưng anh vẫn lạc quan, yêu đời. Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, pháp trường khám Chí Hòa lạnh ngắt,Nguyễn Văn Trỗi rất bình thản, tinh thần quyết chiến, quyết thắng. Khi địch bịt mắt anh, anh giật tấm băng đen rồi nói: “Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi”. Với tư thế hiên ngang cùng tinh thần quyết chiến, quyết thắng, anh tranh thủ từng giây, từng phút vạch mặt kẻ thù và bọn tay sai bán nước. Trước lúc hy sinh, anh nhiều lần hô lớn “Hồ Chí Minh muôn năm. Việt Nam muôn năm”. Lời hô của Nguyễn Văn Trỗi như tiến kèn xung trận thôi thúc mọi người lao vào cuộc chiến đấu mới giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ, lầm than. Nguyễn Văn Trỗi nằm xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ngọn lửa từ chín phút cuối cùng của anh tại pháp trường đã trở thành bất tử, thắp sáng niềm tin và thúc giục hàng triệu thanh niên bước vào cuộc đấu tranh giành lại tự do cho Tổ quốc.Nguyễn Văn Trỗi đã đi vào lịch sử kháng chiến chống xâm lược của nước ta như một biểu tượng của lòng quả cảm và khí phách anh hùng, là tấm gương sáng cho các thế hệ thanh niên học tập và noi theo.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.


