Nguyễn Văn Trỗi – lòng yêu nước và ý chí kiên trung trước kẻ thù

Bàn về bản chất kiên cường và sức mạnh tinh thần của con người trước nghịch cảnh, nhà văn người Pháp Romain Rolland từng viết: "Có những con người khi đối diện với cái chết không hề run sợ, bởi vì trong lồng ngực họ đang đập nhịp đập của triệu người, và ngọn lửa lý tưởng mà họ mang theo không bao giờ có thể bị dập tắt". Quả thực, lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta đã sinh ra những con người bình dị nhưng vĩ đãi. Nhắc đến biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam anh hùng thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, không thể không nhắc đến anh Nguyễn Văn Trỗi – người thanh niên dũng cảm, người chiến sĩ biệt động Sài Gòn đã hiên ngang hy sinh thân mình.

Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại xã Thanh An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Anh xuất thân trong một gia đình lao động nghèo khó. Sớm phải rời quê hương vào miền Nam kiếm sống, làm thợ điện tại nhà máy đèn Chợ Quán (Sài Gòn), Nguyễn Văn Trỗi đã sớm tiếp thu tư tưởng yêu nước, gia nhập tổ chức Biệt động thành Sài Gòn – Gia Định, trực tiếp tham gia chiến đấu chống đế quốc Mỹ và tay sai từ những ngày đầu phong trào cách mạng đô thị trỗi dậy mạnh mẽ.

Dù tuổi đời còn rất trẻ, Nguyễn Văn Trỗi đã có những đóng góp vô cùng xuất sắc cho phong trào cách mạng Sài Gòn. Anh là người trực tiếp tham gia và mưu trí thực hiện nhiều nhiệm vụ hiểm nghèo, đỉnh cao là trận đánh táo bạo nhằm tiêu diệt đoàn cán bộ cao cấp của đế quốc Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu vào tháng 5 năm 1964. Dù sa vào tay giặc sau một sự cố không may, trong suốt quá trình bị tra tấn dã man tại các nhà tù ác liệt nhất, anh vẫn giữ vững khí tiết của một người cộng sản trung kiên, biến ngục tù và pháp trường thành nơi khẳng định lòng yêu nước nồng nàn và ý chí sắt đá của thế hệ thanh niên Việt Nam.

Khi nói về lòng dũng cảm và chí khí của người anh hùng, nhà thơ Tố Hữu từng tự hào ca ngợi: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử". Điều này được minh chứng trọn vẹn qua câu chuyện về trận đánh lịch sử tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, Thành phố Hồ Chí Minh) vào ngày 2 tháng 5 năm 1964.

Vào thời điểm đó, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang thăm Sài Gòn và sẽ đi qua cầu Công Lý, lực lượng biệt động thành đã lên kế hoạch tiêu diệt tên tội phạm chiến tranh này nhằm cảnh cáo kẻ thù xâm lược. Đồng chí Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội đã dũng cảm nhận nhiệm vụ đặt mìn phá cầu dưới làn đạn địch dày đặc. Dù biết rằng đây là nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, đối mặt với cái chết cận kề, anh vẫn bình tĩnh, mưu trí thực hiện từng thao tác với độ chính xác cao nhất. Khi sắp hoàn thành mục tiêu thì bất ngờ gặp sự cố kỹ thuật và bị lực lượng mật vụ, cảnh sát ngụy bao vây bắt giữ. Như vậy, khoảnh khắc anh hiên ngang ôm mìn tiến về phía mục tiêu tại cầu Công Lý chính là hiện thân sinh động cho câu thơ của Tố Hữu, cho thấy lòng dũng cảm tuyệt vời không màng hiểm nguy vì độc lập tự do của dân tộc.

Đại văn hào Maxim Gorky từng khẳng định: "Con người! Hai tiếng ấy vang lên kiêu hãnh làm sao!". Sự kiêu hãnh và phẩm giá cao đẹp ấy đã tỏa sáng rực rỡ trong câu chuyện về những giây phút cuối cùng của anh Nguyễn Văn Trỗi trước loạt đạn của kẻ thù tại nhà tù Chợ Lớn vào ngày 15 tháng 10 năm 1964. Khi bị giặc đưa ra pháp trường xử bắn, Nguyễn Văn Trỗi từ chối bị bịt mắt bởi vì anh muốn tận mắt nhìn thấy quê hương đất nước, nhìn thấy bầu trời tự do mà anh hằng yêu tha thiết. Trước nòng súng của kẻ thù, anh không hề nao núng mà hiên ngang hô vang khẩu hiệu quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Tiếng hô vang dội của anh: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" đã vang vọng khắp không gian, khiến cho những tên đao phủ phải run sợ và kinh hoàng trước khí phách hiên ngang của một người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi. Cái chết của anh không hề bi thương mà trở thành ngọn đuốc thắp lên làn sóng căm thù giặc và ý chí đấu tranh sục sôi trên toàn thế giới, thậm chí phong trào thanh niên Venezuela lúc bấy giờ còn lập ra một đội du kích mang tên anh để chiến đấu.

Qua câu chuyện này, ta càng thấm thía sâu sắc câu nói của Maxim Gorky; chính bản lĩnh hiên ngang và tinh thần bất khuất trước cái chết đã nâng tầm vóc con người trở thành một biểu tượng trường tồn cùng thời gian.

Nhìn lại cuộc đời oanh liệt và sự hy sinh anh dũng của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi, ta thấy được một minh chứng chói lọi về lòng yêu nước nồng nàn, ý chí sắt đá và tinh thần cách mạng kiên trung. Sự cống hiến tuổi thanh xuân của anh đã góp phần quan trọng vào bản hùng ca chống Mỹ cứu nhân dân ta, làm rạng danh non sông đất nước.

Học tập tấm gương kiên trung của anh Nguyễn Văn Trỗi, thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức rõ trách nhiệm lớn lao của bản thân đối với vận mệnh đất nước, biết sống có lý tưởng, hoài bão và lập trường chính trị vững vàng. Bản thân em tự hứa sẽ không ngừng rèn luyện đạo đức, tích cực học tập, lao động sáng tạo để góp sức mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ.