Nguyễn Văn Trỗi - Người anh hùng bất khuất

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình bần nông và mất mẹ từ nhỏ. Do sự đàn áp của chính quyền Mỹ – ngụy tại quê nhà, năm 1956 gia đình anh di cư vào Sài Gòn, sinh sống tại ấp Tân Ba, Phú Nhuận, quận Tân Bình. Tại đây, anh vừa lao động kiếm sống, vừa học nghề điện và sau đó trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán.

Trong quá trình lao động và sinh sống tại Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi sớm chịu ảnh hưởng sâu sắc của phong trào yêu nước và cách mạng. Anh được giác ngộ, kết nạp vào Đoàn Thanh niên Nhân dân cách mạng Việt Nam và đến năm 1963 gia nhập đội biệt động nội thành Sài Gòn. Là một chiến sĩ trẻ, anh luôn xung phong nhận những nhiệm vụ nguy hiểm, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và lập nhiều chiến công trong quá trình hoạt động cách mạng.

Tháng 5 năm 1964, khi biết phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ sang Sài Gòn, lực lượng cách mạng đã lên kế hoạch tiêu diệt tên đầu sỏ này. Dù mới cưới vợ chưa đầy 10 ngày, Nguyễn Văn Trỗi vẫn tình nguyện nhận nhiệm vụ cài mìn tại cầu Công Lý – nơi đoàn xe của McNamara dự kiến đi qua. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị kích nổ mìn bằng điện vào ngày 9/5/1964, kế hoạch bị lộ và anh bị địch bắt.

Bị giam giữ tại Khám Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi phải chịu nhiều hình thức tra tấn, dụ dỗ tàn bạo nhưng vẫn giữ vững khí tiết, kiên quyết không khai báo, bảo vệ cơ sở cách mạng. Ngày 10/8/1964, anh bị đưa ra Tòa án Quân sự và kết án tử hình. Tại phiên tòa, anh hiên ngang tuyên bố: “Tôi chỉ tiếc rằng chưa giết được McNamara”.

Trước tinh thần kiên cường của anh, Mặt trận Giải phóng Dân tộc Venezuela đã bắt giữ một trung tá Mỹ nhằm gây sức ép đòi trao đổi tù binh. Tuy chính quyền Sài Gòn tạm thời đình chỉ án tử hình, nhưng sau khi phía Mỹ được thả người, chúng đã trở mặt và bí mật xử bắn Nguyễn Văn Trỗi.

Vào lúc 9 giờ 59 phút ngày 15/10/1964, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên quốc tế, Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang ra pháp trường. Anh kiên quyết không cho bịt mắt, dõng dạc hô vang những khẩu hiệu cách mạng bất diệt: “Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”, thể hiện trọn vẹn khí phách anh hùng của người chiến sĩ cách mạng trước lúc hy sinh.

Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi đã gây chấn động mạnh mẽ trong nước và quốc tế, trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, ý chí kiên trung và tinh thần bất khuất của thanh niên Việt Nam. Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước. Tấm gương Nguyễn Văn Trỗi đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh cách mạng, đặc biệt là trong thế hệ trẻ, góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.