Nguyễn Văn Trỗi – Người anh hùng bất khuất của lực lượng Biệt động Sài Gòn
Đồng chí Nguyễn Văn Trỗi là chiến sĩ Biệt động Sài Gòn, người con ưu tú của quê hương Quảng Nam. Với lòng yêu nước và ý chí kiên cường, đồng chí nhận nhiệm vụ tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara nhằm giáng đòn vào bộ máy chiến tranh của Mỹ. Dù nhiệm vụ không thành và bị địch xử bắn khi mới 24 tuổi, đồng chí vẫn hiên ngang trước pháp trường, trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Đồng chí Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/02/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong một gia đình lao động nghèo. Sau Hiệp định Genève năm 1954, gia đình chuyển vào Sài Gòn sinh sống. Lớn lên, đồng chí làm nghề thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán và sớm tham gia phong trào cách mạng, trở thành chiến sĩ của lực lượng Biệt động Sài Gòn, Đại đội Quyết tử cánh Tây Nam.
Năm 1964, sau thời gian được huấn luyện về tác chiến biệt động nội thành, đồng chí được giao thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) nhằm tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của Hoa Kỳ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Tuy nhiên, kế hoạch không thành và đồng chí bị địch bắt vào ngày 09/5/1964.
Trong thời gian bị giam giữ và xét xử, đồng chí Nguyễn Văn Trỗi phải chịu nhiều hình thức tra khảo nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, kiên quyết không khuất phục trước kẻ thù. Dù đứng trước bản án tử hình, đồng chí vẫn thể hiện tinh thần bất khuất, biến phiên tòa của địch thành nơi tố cáo tội ác chiến tranh và khẳng định lý tưởng đấu tranh vì độc lập dân tộc.
Sáng ngày 15/10/1964, tại sân sau Nhà lao Chí Hòa, chính quyền Sài Gòn đưa đồng chí ra xử bắn. Trước giờ phút hy sinh, đồng chí kiên quyết từ chối bị bịt mắt và hô vang những lời bất hủ: "Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" Khí phách hiên ngang ấy đã gây xúc động mạnh mẽ đối với nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế.
Sau khi hy sinh, đồng chí Nguyễn Văn Trỗi được truy nhận là đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam Việt Nam và được truy tặng Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Tên tuổi của đồng chí trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và lòng quả cảm của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Ngày nay, tên Nguyễn Văn Trỗi được đặt cho nhiều đường phố, trường học, công trình và tổ chức thanh niên trên cả nước. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của đồng chí là bản anh hùng ca bất tử về lòng trung thành với Tổ quốc, ý chí kiên cường trước kẻ thù và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, mãi là tấm gương sáng để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập, noi theo.


