Nguyễn Văn Trỗi – Người chiến sĩ biệt động hiên ngang trước pháp trường

Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Việt Nam, Nguyễn Văn Trỗi là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất. Dù chỉ sống đến tuổi 24, anh đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn. Xuất thân trong một gia đình lao động nghèo, anh vào Sài Gòn từ nhỏ để học nghề điện và làm thợ điện.

Năm 1963, Nguyễn Văn Trỗi tham gia lực lượng biệt động Sài Gòn. Với vỏ bọc là một người thợ điện, anh được giao nhiều nhiệm vụ bí mật trong nội đô.

Tháng 5 năm 1964, khi biết tin Robert McNamara sẽ cùng Đại sứ Mỹ tại Việt Nam đi qua Cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi), tổ chức giao cho Nguyễn Văn Trỗi đặt mìn nhằm tập kích đoàn xe.

Trong quá trình chuẩn bị kích nổ, anh bị lực lượng đối phương phát hiện và bắt giữ. Dù bị tra tấn rất dã man, Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết không khai báo về tổ chức và đồng đội.

Phiên tòa quân sự sau đó tuyên án tử hình đối với anh. Trước sức ép của dư luận quốc tế và nhiều phong trào đoàn kết trên thế giới, chính quyền Sài Gòn từng tuyên bố hoãn thi hành án. Tuy nhiên, sau đó bản án vẫn được thực hiện.

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang bước ra trước đội xử bắn. Anh từ chối bị bịt mắt và hô vang:

"Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"

Những lời hô cuối cùng ấy đã trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất trước kẻ thù.

Sau khi anh hy sinh, tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng được biết đến ở nhiều quốc gia. Nhiều trường học, đường phố tại Việt Nam và một số nước bạn bè truyền thống mang tên anh. Năm 1967, Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, Khu lưu niệm Nguyễn Văn Trỗi là nơi lưu giữ nhiều hiện vật và câu chuyện về cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy khí phách của người chiến sĩ biệt động.