Nguyễn Văn Trỗi - Người chiến sĩ biệt động Sài Gòn với tinh thần bất khuất trên pháp trường.
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là người chiến sĩ biệt động Sài Gòn quả cảm, nổi tiếng với tinh thần bất khuất trước họng súng quân thù. Cuộc đời và sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng rực rỡ cho ý chí chiến đấu của tuổi trẻ miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ.
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi là biểu tượng sáng chói của lòng yêu nước và ý chí bất khuất của thế hệ trẻ miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hình ảnh người thợ điện trẻ tuổi, chiến sĩ biệt động Sài Gòn hiên ngang đứng trước pháp trường, dõng dạc vạch trần tội ác của kẻ thù đã trở thành một bản hùng ca bất tử, khơi dậy ngọn lửa đấu tranh mạnh mẽ không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới.
Sinh ra tại vùng đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng, Nguyễn Văn Trỗi sớm vào Sài Gòn làm thợ điện và tham gia hoạt động cách mạng bí mật trong tổ chức biệt động. Năm 1964, khi biết tin phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, ông đã xung phong nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt kẻ thù. Dù kế hoạch không thành do bị lộ và ông bị bắt vào đêm 9/5/1964, nhưng chính từ trong lao tù, bản lĩnh của một người cộng sản trẻ tuổi mới thực sự tỏa sáng. Suốt nhiều tháng bị tra tấn bằng những thủ đoạn tàn độc nhất, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết, một lòng trung thành với tổ chức, khiến kẻ thù phải khiếp sợ trước sự im lặng đầy uy lực của ông.Đỉnh cao của khí phách Nguyễn Văn Trỗi chính là 9 phút cuối cùng tại pháp trường khám Chí Hòa vào sáng ngày 15/10/1964. Đứng trước họng súng của đội hành quyết, ông đã từ chối bịt mắt, muốn để đôi mắt mình chứng kiến tội ác của kẻ thù và nhìn mảnh đất quê hương lần cuối. Thay vì run sợ, ông đã biến pháp trường thành diễn đàn để lên án đế quốc Mỹ xâm lược và chính quyền tay sai. Những lời hô vang: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" không chỉ làm rung chuyển bầu không khí lúc bấy giờ mà còn dội vào lòng những tên đao phủ sự hoang mang tột độ. Ông ngã xuống khi tuổi đời mới 24, nhưng tinh thần "Sống như Anh" đã ngay lập tức trở thành một làn sóng cổ vũ tinh thần chiến đấu cho hàng triệu thanh niên Việt Nam lên đường ra trận.Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi còn tạo ra sức lan tỏa quốc tế mạnh mẽ. Tấm gương của ông đã khiến các chiến sĩ du kích tại Venezuela bắt cóc một sĩ quan Mỹ để yêu cầu đổi lấy tự do cho ông, minh chứng cho sự đoàn kết của các dân tộc bị áp bức trên thế giới. Sau khi hy sinh, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và cái chết anh dũng của ông đã đi vào thơ ca, nhạc họa, mãi mãi là bài học về lý tưởng sống cao đẹp: sống có mục đích và sẵn sàng dâng hiến tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc.
