Nguyễn Văn Trỗi - Người chiến sĩ quyết tử cho Tổ quốc sống mãi giữa lòng Sài Gòn

Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sớm phải rời quê hương vào Sài Gòn mưu sinh, ông làm thợ điện tại xưởng cơ khí và sớm tiếp thu ánh sáng cách mạng, tham gia vào tổ chức Biệt động thành Sài Gòn - Gia Định. Với bản tính chân chất, yêu nước nồng nàn và tinh thần kỷ luật cao, Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng trở thành một chiến sĩ biệt động dạn dày kinh nghiệm trong các nhiệm vụ thầm lặng nhưng đầy hiểm nguy giữa lòng đô thị bị địch kìm kẹp ngặt nghèo.

Đầu năm 1964, trước âm mưu leo chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ và tay sai, tổ chức biệt động nhận được tin tình báo quan trọng: một phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ sang Sài Gòn thị sát và chúng định qua lại khu vực cầu Công Lý. Một kế hoạch táo bạo nhằm tiêu diệt đầu não tàn ác của địch được vạch ra, và Nguyễn Văn Trỗi được tin tưởng giao trọng trách trực tiếp thực hiện việc mai phục, đặt mìn đánh phá cầu Công Lý vào đúng thời điểm đoàn xe đi qua.

Đêm ngày 2 tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội âm thầm mang khối mìn nặng tiếp cận chân cầu Công Lý, khéo léo ngụy trang và chờ đợi thời cơ. Tuy nhiên, do một sự cố bất ngờ về thông tin lộ tuyến khiến đoàn xe đến sớm hơn dự kiến khi tổ chưa kịp kích hoạt hoàn toàn hệ thống điểm hỏa, đồng thời bị lực lượng mật thám bao vây phát hiện. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, để bảo vệ đồng đội và đường dây cơ sở, Nguyễn Văn Trỗi dũng cảm xông ra đánh lạc hướng, chiến đấu đến cùng trước khi bị lính giặc đông đảo áp đảo bắt giữ.

Bị giam cầm tại các nhà tù khốc liệt, chịu đựng vô vàn những ngón đòn tra tấn dã man đến gãy xương tơi tả từ mật vụ CIA và cảnh sát đặc biệt, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững một cái đầu lạnh và ý chí sắt đá tuyệt đối, không một lời khai báo làm tổn hại đến tổ chức. Trước phiên tòa quân sự đặc biệt của ngụy quyền, ông hiên ngang đứng trước vành móng ngựa, biến kẻ thù thành bị cáo và dõng dạc tuyên bố những lời gan ruột tố cáo tội ác xâm lược của đế quốc Mỹ.

Trưa ngày 15 tháng 10 năm 1964, khi bị đưa ra pháp trường tại sân sau nhà tù Chí Hòa để thi hành án tử hình, Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết từ chối bị bịt mắt. Nhìn thẳng vào những nòng súng đen ngòm của đao phủ, ông cất cao giọng hát bài ca cách mạng và hô vang ba lần tên vị lãnh tụ cùng đất nước: "Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!". Tiếng thét hiên ngang của người thợ điện trẻ tuổi trước loạt đạn oan nghiệt đã làm rung chuyển dư luận trong nước và quốc tế, biến anh thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam anh hùng, kiên trung thời đại Hồ Chí Minh.