Nguyễn Văn Trỗi – Người chiến sĩ với phút giây cuối cùng
Nguyễn Văn Trỗi không phải người Hà Tĩnh mà quê ở Quảng Nam, nhưng câu chuyện của anh phù hợp với chủ đề “thời hoa lửa” và có thể dùng như một câu chuyện mở rộng về thế hệ thanh niên Việt Nam thời chiến. Bị bắt sau khi thực hiện nhiệm vụ tại Sài Gòn, anh vẫn giữ vững khí phách trước giờ xử tử. Hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi trở thành biểu tượng về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất.

Có những bức ảnh lịch sử chỉ cần nhìn một lần cũng khiến người ta nhớ mãi.
Một trong số đó là hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi trước pháp trường.
Anh sinh năm 1940 tại Quảng Nam.
Lớn lên trong thời kỳ đất nước chia cắt và chiến tranh ngày càng khốc liệt, Nguyễn Văn Trỗi sớm tham gia hoạt động cách mạng.
Anh trở thành một chiến sĩ biệt động tại Sài Gòn.
Năm 1964, anh được giao nhiệm vụ đặt mìn nhằm thực hiện cuộc tấn công vào đoàn xe chở Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara trong chuyến thăm Sài Gòn.
Nhiệm vụ không thành công.
Nguyễn Văn Trỗi bị bắt.
Từ một người thợ điện trẻ tuổi, anh trở thành tù nhân của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Những ngày trong tù là những ngày đầy thử thách.
Anh bị thẩm vấn và chịu nhiều hình thức tra tấn.
Nhưng Nguyễn Văn Trỗi không khai báo.
Anh giữ vững tinh thần của một người chiến sĩ.
Sau nhiều tháng bị giam, anh bị đưa ra xử tử.
Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại Sài Gòn.
Anh mới 24 tuổi.
Nhưng trước giờ phút cuối cùng, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ thái độ bình tĩnh.
Hình ảnh anh tại pháp trường sau này trở thành biểu tượng của thế hệ thanh niên thời chiến.
Điều khiến câu chuyện của Nguyễn Văn Trỗi đặc biệt là anh không phải một vị tướng.
Không phải một nhà lãnh đạo.
Anh chỉ là một người thanh niên bình thường.
Nhưng khi đứng trước sự sống và cái chết, anh đã lựa chọn giữ vững niềm tin.
Câu chuyện ấy nhanh chóng được biết đến trong và ngoài Việt Nam.
Tên Nguyễn Văn Trỗi trở thành biểu tượng cho tuổi trẻ Việt Nam trong những năm chiến tranh.
Nếu đặt câu chuyện của anh bên cạnh những người con Hà Tĩnh như Lý Tự Trọng, Phan Đình Giót hay mười cô gái Đồng Lộc, ta có thể nhìn thấy một điểm chung.
Đó là tuổi trẻ.
Họ đều còn rất trẻ.
Họ đều có thể lựa chọn một cuộc sống bình thường.
Nhưng chiến tranh đã khiến họ phải đưa ra những lựa chọn lớn.
Nguyễn Văn Trỗi đã không trở về.
Nhưng câu chuyện của anh vẫn được kể lại.
Không chỉ để nhớ một người đã hy sinh, mà để hiểu hơn về một thế hệ đã sống trong thời đại mà lòng yêu nước đôi khi phải được chứng minh bằng chính mạng sống.
Nguyễn Văn Trỗi không phải người Hà Tĩnh, nhưng câu chuyện của anh có thể đứng cạnh những câu chuyện Hà Tĩnh thời hoa lửa như một lời nhắc về cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sống và hy sinh trong chiến tranh.



