NGUYỄN VĂN TRỖI – NGƯỜI CON BẤT TỬ CỦA ĐẤT MẸ QUẢNG NAM

Ngày 1 tháng 2 năm 1940, tại làng Thanh Quýt yên bình (nay thuộc xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), một sinh linh bé nhỏ đã cất tiếng khóc chào đời trong vòng tay của một gia đình nông dân nghèo khó nhưng thấm đẫm tình yêu quê hương, đất nước. Có ai ngờ, cậu bé ấy sau này sẽ trở thành một trong những biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước Việt Nam.

Số phận không mỉm cười với anh ngay từ những ngày thơ ấu. Mồ côi mẹ khi còn quá nhỏ, Nguyễn Văn Trỗi đã phải học cách tự đứng vững trên đôi chân mình sớm hơn bao đứa trẻ cùng trang lứa. Mới 15, 16 tuổi, anh đã rời quê hương vào Sài Gòn bươn chải, trải qua bao nghề vất vả, để rồi trở thành người công nhân điện cần mẫn tại Nhà máy điện Chợ Quán. Chính trong gian khó ấy, ngọn lửa yêu nước trong anh không những không tắt mà còn cháy rực hơn bao giờ hết.

Được ánh sáng cách mạng soi đường, anh đã dũng cảm gia nhập lực lượng Biệt động thành Sài Gòn, trở thành chiến sĩ của Đại đội Quyết tử 65. Đến năm 1963-1964, anh chính thức khoác lên mình trọng trách của một chiến sĩ biệt động – một vinh dự mà anh đã đánh đổi bằng cả tính mạng để xứng đáng.

Và rồi, định mệnh lịch sử đã gọi tên anh vào ngày 2 tháng 5 năm 1964. Khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Sài Gòn, anh đã không ngần ngại xung phong nhận nhiệm vụ đầy hiểm nguy: đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt đoàn xe địch. Điều khiến chúng ta không khỏi nghẹn ngào xúc động là khi ấy, anh vừa mới nên duyên vợ chồng với chị Phan Thị Quyên chưa đầy hai tuần ngắn ngủi! Hạnh phúc lứa đôi còn chưa trọn vẹn, vậy mà anh vẫn kiên quyết xin đi thay cho đồng đội đã có con thơ. Đó là sự hy sinh cao cả, là tình yêu Tổ quốc đặt lên trên tất cả tình riêng.

Đêm định mệnh 9 tháng 5 năm 1964, khi đang âm thầm đặt quả mìn nặng 8kg dưới gầm cầu, anh và đồng đội không may bị địch phát hiện, bắt giữ. Những đòn tra tấn dã man của kẻ thù đã không thể khuất phục được ý chí sắt đá của người chiến sĩ cách mạng. Anh nhận hết trách nhiệm về mình, thà chịu đau đớn tột cùng chứ nhất quyết không khai báo, không để đồng đội phải lâm nguy. Đó là phẩm chất cao quý, là khí tiết của một người anh hùng chân chính!

Rồi buổi sáng định mệnh ấy cũng đến – ngày 15 tháng 10 năm 1964, lúc 9 giờ 45 phút, tại sân sau nhà lao Chí Hòa. Khi đứng trước họng súng của kẻ thù, đối diện với cái chết cận kề, người thanh niên 24 tuổi ấy không hề run sợ. Anh giật phăng chiếc khăn bịt mắt, ánh mắt kiên cường nhìn thẳng vào mảnh đất quê hương và dõng dạc cất lời: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi." Câu nói ấy, đến hôm nay đọc lại, vẫn khiến bao thế hệ người Việt Nam rưng rưng xúc động!

Và trước khi ngã xuống, hòa vào lòng đất mẹ, anh đã hô vang những lời bất tử, vang vọng mãi qua bao thế hệ: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" Tiếng hô ấy không phải là tiếng kêu của một người sắp chết, mà là lời tuyên ngôn bất diệt của một dân tộc quyết không chịu khuất phục!

Chỉ hai ngày sau, ngày 17 tháng 10 năm 1964, sự hy sinh cao cả của anh đã được ghi nhận xứng đáng khi anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Thành đồng hạng Nhất.

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, khi viết những dòng cảm động trên ảnh anh, đã khẳng định: "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là cho các cháu thanh niên học tập."

Hôm nay, khi chúng ta đi trên những con đường, những cây cầu, ngồi trong những ngôi trường, dạo bước trong những công viên mang tên Nguyễn Văn Trỗi trên khắp mọi miền Tổ quốc, hãy dừng lại một giây để tưởng nhớ và tri ân người anh hùng ấy. Hình ảnh chàng trai 24 tuổi hiên ngang, bất khuất trước pháp trường sẽ mãi mãi khắc sâu trong trái tim mỗi người dân Việt Nam – một biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước nồng nàn, khí phách anh hùng và tinh thần hy sinh cao cả vì nền độc lập, tự do của dân tộc. Xin nghiêng mình biết ơn và ngưỡng mộ trước sự hy sinh vĩ đại ấy!