NGUYỄN VĂN TRỖI – NGƯỜI CON TRUNG KIÊN CỦA QUẢNG NAM

Ngày 1/2/1940, tại làng Thanh Quýt, tỉnh Quảng Nam, Nguyễn Văn Trỗi chào đời trong một gia đình nghèo, để rồi sau này trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam thời kháng chiến. Sau Hiệp định Genève năm 1954, trước những biến động của đất nước, anh theo gia đình vào Sài Gòn sinh sống và năm 1956 bắt đầu làm việc tại Nhà máy điện Chợ Quán. Thế nhưng, cuộc sống lao động bình dị không thể khiến Trỗi quên đi cảnh đất nước còn chia cắt và chiến tranh vẫn đang diễn ra; bởi vậy, anh dần giác ngộ cách mạng, trở thành chiến sĩ biệt động thuộc Đại đội Quyết tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn. Đầu năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được huấn luyện tại căn cứ Rừng Thơm, Long An, chuẩn bị cho những nhiệm vụ hoạt động trong nội thành. Đặc biệt, ngày 21/4/1964, anh kết hôn với chị Phan Thị Quyên, tưởng như từ đây một cuộc sống gia đình bình yên đang chờ đợi người thanh niên tuổi đôi mươi, chợt lý tưởng cách mạng lại thôi thúc anh tiếp tục cống hiến. Đúng ngày 2/5/1964, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý, nơi dự kiến phái đoàn Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đi qua, đáng tiếc là nhiệm vụ chưa hoàn thành, kế hoạch bị bại lộ và anh bị bắt vào đêm 9/5/1964. Giờ đây, những tháng ngày lao tù mở ra một thử thách nghiệt ngã, nhưng dù bị tra hỏi và dụ dỗ, anh vẫn kiên quyết không khai báo, giữ trọn lòng trung thành với đồng đội và lý tưởng đã lựa chọn. Sau khi bị kết án tử hình vào tháng 8/1964, anh từng đứng trước hy vọng được cứu sống khi lực lượng du kích Venezuela đề nghị trao đổi anh với một sĩ quan Mỹ bị bắt giữ. Thế nhưng, sau khi sĩ quan Mỹ được trả tự do, chính quyền Sài Gòn vẫn quyết định thi hành án tử hình đối với anh. Và rồi, vào lúc 9 giờ 45 phút ngày 15/10/1964, tại nhà lao Chí Hòa, người chiến sĩ trẻ hiên ngang bước đến phút cuối cùng của cuộc đời khi mới 24 tuổi. Trước khi hy sinh, anh để lại lời trăn trối cuối cùng nhưng đanh thép:”Hãy nhớ lấy lời của tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”, ăn sâu trong tiềm thức của những người có mặt. Sự hy sinh của anh không chỉ trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và khí phách bất khuất, mà còn truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam tiếp bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.