Nguyễn Văn Trỗi – Người thanh niên bước vào pháp trường với nụ cười bất khuất

Trong hành trình đi tìm và kể lại những trang sử hào hùng của dân tộc, hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi luôn là một biểu tượng sáng rực của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ. Anh là người chiến sĩ biệt động Sài Gòn gan dạ, người thanh niên 24 tuổi đã bước vào pháp trường với tinh thần hiên ngang, để lại những lời cuối đầy khí phách làm rung động cả thế giới.

“Hãy nhớ lấy lời tôi… Đả đảo đế quốc Mỹ!” – những câu nói cuối ấy không chỉ ghi lại tinh thần yêu nước nồng nàn mà còn thể hiện niềm tin sắt đá vào thắng lợi của dân tộc.
Chi đoàn chúng em lựa chọn viết về Nguyễn Văn Trỗi như lời tri ân thế hệ cha anh và tiếp nối ngọn lửa “thời hoa lửa” trong tim thanh niên hôm nay.

Để thực hiện câu chuyện này, chúng em tham khảo nhiều tư liệu:

· Lời kể của các cựu chiến binh ở Đội Biệt động Sài Gòn – Gia Định

· Tư liệu tại Nhà lưu niệm Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi (Điện Bàn, Quảng Nam)

· Ảnh tư liệu báo Nhân Dân, TTXVN, và các tài liệu lưu trữ

· Sách “Sống như anh” – ghi lại lời kể của đồng đội và người thân

Nhiều nhân chứng từng tiếp xúc với anh đều miêu tả Nguyễn Văn Trỗi là người thông minh, thẳng thắn, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ và luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn nhất

Tuổi thơ và con đường đến với cách mạng

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – mảnh đất giàu truyền thống cách mạng. Từ nhỏ, anh phải phụ giúp gia đình làm ruộng, làm thợ điện để mưu sinh.
Chứng kiến quê hương khói lửa và sự tàn khốc của chiến tranh, anh sớm hình thành lòng căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1964, anh gia nhập Liên đoàn Lao động Sài Gòn và được tổ chức giới thiệu vào đội biệt động. Chỉ trong thời gian ngắn, Trỗi thể hiện tính kỷ luật, dũng cảm và khả năng hoàn thành nhiệm vụ tốt, được giao phụ trách các công việc đặc biệt nguy hiểm.

Nhiệm vụ lịch sử: Tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara

Tháng 5/1964, khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Việt Nam thị sát tình hình chiến tranh, lực lượng biệt động Sài Gòn giao cho Nguyễn Văn Trỗi nhiệm vụ đặt mìn dưới cầu Công Lý – nơi đoàn xe Mỹ đi qua.

Đây là nhiệm vụ gần như “tử chiến”, bởi mức độ nguy hiểm vô cùng lớn. Nhưng Trỗi không do dự; anh hiểu rằng chỉ một chiến công lớn có thể thức tỉnh dư luận thế giới về cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ.

Kế hoạch đang tiến hành thì anh bị địch bắt do một tên chỉ điểm phản bội.

Bị bắt – tra tấn – đứng trước tòa án quân sự

Những ngày sau đó, anh bị tra tấn vô cùng dã man: đánh đập, chích điện, bỏ đói, siết dây kẽm… Nhưng trước mọi thủ đoạn, Trỗi đều giữ im lặng, bảo vệ đồng đội và tổ chức đến giây phút cuối cùng.

Tại tòa án quân sự của chính quyền Sài Gòn, anh bình tĩnh, dõng dạc nói rõ lập trường chống Mỹ, khiến những kẻ kết án anh cũng phải run sợ trước khí phách người chiến sĩ cách mạng.

Nhà báo nước ngoài từng có mặt tại phiên tòa đã viết:
“Chàng thanh niên Việt Nam đứng trước kẻ thù với ánh mắt sáng và nụ cười không tắt.”

Bước vào pháp trường – những lời bất tử

Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường tại sân bắn Chí Hòa.
Anh hiên ngang bước đi trong bộ quần áo tù, tay bị trói, nhưng bước chân vẫn chắc và đầu ngẩng cao.

Khi tên lính bịt mắt, Trỗi hất phăng mảnh vải và nói:
“Không! Hãy để tôi được nhìn Tổ quốc thân yêu lần cuối.”

Trước họng súng kẻ thù, anh dõng dạc hô lớn:

• “Đả đảo đế quốc Mỹ!”

Và câu nói khiến cả thế giới xúc động:
“Hãy nhớ lấy lời tôi!”

Khi loạt đạn vang lên, anh mới 24 tuổi – nhưng tầm vóc tinh thần của anh trở thành bất tử.

Sự lan tỏa khắp thế giới

Sau khi anh hi sinh, phong trào “Sống như anh” lan rộng từ miền Bắc tới quốc tế. Nhiều cuộc biểu tình ở Nhật, Cuba, Pháp, Mexico… giương ảnh Nguyễn Văn Trỗi, phản đối cuộc chiến của Mỹ ở Việt Nam.

Havana – thủ đô Cuba – có cả một đại lộ mang tên Nguyễn Văn Trỗi.
Tại Việt Nam, tên anh được đặt cho hàng trăm con đường, trường học, công viên. Cuộc đời anh được đưa vào sách, phim, nhạc, tiêu biểu là bài hát:
🎵 “Có người con trai ra đi từ đó…” – Sống như anh