Nguyễn Văn Trỗi – Người thanh niên quả cảm
Người sưu tầm: Triệu Thị Ánh Dương
Nguyễn Văn Trỗi – Người thanh niên quả cảm
Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là chiến sĩ biệt động Sài Gòn – Gia Định, quê ở Điện Bàn, Quảng Nam. Anh là một trong những hình ảnh tiêu biểu của thế hệ thanh niên miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ.
Người thanh niên bước vào con đường cách mạng
Nguyễn Văn Trỗi tham gia hoạt động trong tổ chức biệt động thành, thuộc Đại đội Quyết tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn. Tháng 5/1964, anh được giao một nhiệm vụ đặc biệt liên quan đến chuyến thăm Sài Gòn của phái đoàn cấp cao Mỹ.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại khu vực cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi), kế hoạch bị phát hiện và anh bị bắt ngày 9/5/1964.
Những ngày cuối cùng
Sau khi bị bắt, Nguyễn Văn Trỗi bị giam tại nhà lao Chí Hòa và bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa kết án tử hình.
Trong thời gian bị giam, anh vẫn giữ liên lạc với gia đình qua những lá thư gửi về cho vợ là Phan Thị Quyên. Những bức thư này hiện là một phần kỷ vật được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Nội dung thư thể hiện tình cảm với gia đình đồng thời thể hiện trách nhiệm của người chiến sĩ đối với đất nước.
Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại nhà lao Chí Hòa, khi mới 24 tuổi.
Một cái tên còn được nhớ mãi
Sau khi hy sinh, câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi được biết đến rộng rãi. Tên anh được đặt cho nhiều đường phố, trường học và công trình ở Việt Nam.
Đặc biệt, cầu Công Lý, nơi gắn với sự kiện năm 1964, về sau được mang tên cầu Nguyễn Văn Trỗi.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện còn lưu giữ nhiều kỷ vật của anh, trong đó có những lá thư gửi gia đình và cây đàn măng-đô-lin. Những hiện vật giản dị ấy giúp hậu thế hình dung rõ hơn về một người thanh niên đã sống, yêu thương gia đình và hoạt động cách mạng trong một thời kỳ đầy biến động.
Nguyễn Văn Trỗi ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng từ câu chuyện của anh, hình ảnh một người thanh niên Việt Nam dám lựa chọn con đường mình tin tưởng và sống trọn với lý tưởng đã trở thành một phần ký ức của “thời hoa lửa”.



