NGUYỄN VĂN TRỖI – NGƯỜI THỢ ĐIỆN BÊN CẦU CÔNG LÝ

Anh sinh năm 1940, quê Quảng Nam và hoạt động trong lực lượng biệt động Sài Gòn.

Tháng 5 năm 1964, khi biết một phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ sẽ đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ tham gia kế hoạch đánh phái đoàn. Mục tiêu dự kiến là khu vực cầu Công Lý, nay mang tên cầu Nguyễn Văn Trỗi.

Anh cùng đồng đội tiến hành đặt mìn tại khu vực cầu.

Nhưng kế hoạch không thành công.

Nguyễn Văn Trỗi bị bắt.

Từ đây bắt đầu những tháng ngày bị giam giữ.

Địch tìm cách khai thác thông tin.

Nhưng anh không khuất phục.

Cuối cùng, anh bị kết án tử hình.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra pháp trường ở Sài Gòn.

Anh mới 24 tuổi.

Những hình ảnh được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia lưu giữ cho thấy người chiến sĩ trẻ đứng trước giờ xử bắn.

Người ta có thể hình dung đó là một buổi sáng nặng nề.

Một người trẻ biết rằng chỉ ít phút nữa cuộc đời mình sẽ kết thúc.

Nhưng điều còn lại trong những tư liệu lịch sử về Nguyễn Văn Trỗi là thái độ kiên cường trước giờ phút cuối.

Câu chuyện về anh sau đó lan rộng.

Nguyễn Văn Trỗi trở thành một biểu tượng của tuổi trẻ trong những năm tháng chống Mỹ.

Điều đặc biệt là anh không phải một vị tướng.

Không phải một nhà lãnh đạo.

Anh là một người thợ.

Một thanh niên bình thường đã tham gia cuộc chiến theo cách của thế hệ mình.

Điều ấy khiến câu chuyện trở nên gần gũi.

Bởi lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những nhân vật nổi tiếng từ khi sinh ra.

Nhiều người bình thường đã bước vào lịch sử trong những hoàn cảnh đặc biệt.

Một người thợ có thể trở thành chiến sĩ.

Một người sinh viên có thể trở thành bác sĩ nơi chiến trường.

Một cô gái nông thôn có thể trở thành thanh niên xung phong.

Một thiếu niên có thể trở thành người liên lạc.

Nguyễn Văn Trỗi là một trong những người trẻ như thế.

Sau khi anh hy sinh, tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi được đặt cho nhiều công trình, đường phố và tổ chức thanh niên.

Cây cầu nơi anh từng thực hiện nhiệm vụ cũng mang tên Nguyễn Văn Trỗi.

Như vậy, mỗi ngày có người đi qua cây cầu ấy, tên của người thanh niên năm xưa lại được nhắc đến.

Lịch sử đôi khi được lưu giữ bằng những điều rất bình dị.

Một cái tên trên biển đường.

Một bức ảnh trong bảo tàng.

Một dòng sách.

Một câu chuyện được ông bà kể lại.

Một buổi sinh hoạt Đội.

Và từ những điều ấy, ký ức về một thế hệ được truyền sang thế hệ khác.

Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi.

Ngày nay, 24 tuổi là tuổi nhiều người trẻ mới bắt đầu sự nghiệp.

Bởi vậy, câu chuyện của anh cũng khiến chúng ta hiểu rõ hơn chiến tranh đã lấy đi những gì.

Không chỉ là sinh mạng.

Chiến tranh còn lấy đi những tuổi trẻ đang có thể trở thành những người cha, người mẹ, người thầy, người công nhân, kỹ sư, bác sĩ...

Nhưng chính sự hy sinh của những người như Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành một phần của lịch sử đất nước.

Thế hệ hôm nay không cần sống lại chiến tranh.

Điều cần làm là hiểu chiến tranh để biết quý hòa bình.

Biết quá khứ để biết trách nhiệm.

Biết những người đi trước đã hy sinh tuổi trẻ như thế nào để có ngày hôm nay.

Và khi đi qua một cây cầu mang tên Nguyễn Văn Trỗi, có thể mỗi người sẽ nhớ đến một người thợ điện trẻ tuổi đã sống trong một thời đại rất khác.

Một người trẻ đã chọn con đường mà mình tin là đúng.

Và đã đi đến tận cùng con đường ấy.