NGUYỄN VĂN TRỖI – NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG CỦA NGƯỜI CÔNG NHÂN TRẺ
Lê Thị Phương
Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi gắn với hình ảnh một người công nhân trẻ tuổi, một chiến sĩ biệt động và những ngày cuối đời đầy khí phách.
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940, quê tại Điện Bàn, Quảng Nam. Trong những năm đầu của tuổi trẻ, anh làm nghề thợ điện tại Sài Gòn.
Cuộc sống của một người công nhân bình thường đã đưa anh đến với con đường cách mạng.
Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ tham gia hoạt động chống lại đoàn xe của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara trong chuyến thăm miền Nam Việt Nam. Tuy nhiên, kế hoạch bị lộ và Nguyễn Văn Trỗi bị bắt vào đêm 9-5-1964.
Sau khi bị bắt, anh bị giam giữ và xét xử.
Trong những tháng cuối cùng của cuộc đời, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững lập trường của một người chiến sĩ cách mạng. Những kỷ vật còn được lưu giữ cho đến hôm nay, trong đó có những lá thư gửi vợ và người thân, là những dấu tích chân thực về một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy biến động.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện lưu giữ nhóm kỷ vật của Nguyễn Văn Trỗi, trong đó có cây đàn mandolin, chiếc khăn tay do vợ là Phan Thị Quyên thêu tặng và nhiều bức thư anh viết trong thời gian bị giam giữ.
Ngày 15-10-1964, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại nhà lao Chí Hòa.
Anh mới 24 tuổi.
Một cuộc đời tuổi trẻ đã dừng lại.
Nhưng câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi không khép lại cùng ngày anh hy sinh.
Tên của anh được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên khắp cả nước. Những lá thư, kỷ vật và hình ảnh còn lưu lại giúp các thế hệ sau nhìn thấy một Nguyễn Văn Trỗi không chỉ qua những câu chuyện về pháp trường, mà còn là một người chồng trẻ, một người công nhân và một người đã lựa chọn dấn thân vì lý tưởng của mình.
Có những con người chỉ sống một phần ngắn của đời người. Nhưng sự lựa chọn của họ lại để lại dấu ấn vượt xa tuổi đời của chính họ. Nguyễn Văn Trỗi là một trong những con người như thế.



