Nguyễn Văn Trỗi – Những phút cuối ở pháp trường

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1/2/1940, quê tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Năm 1956, anh vào Sài Gòn sinh sống, làm nghề thợ điện và sau đó tham gia hoạt động cách mạng. Tháng 5/1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ cùng đồng đội đặt mìn tại cầu Công Lý trên tuyến đường từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm Sài Gòn, nhằm tấn công đoàn xe chở Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara khi ông này đến miền Nam Việt Nam. Kế hoạch chưa kịp thực hiện. Ngày 9/5/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị bắt. Trong những tháng bị giam giữ, chính quyền Sài Gòn nhiều lần thẩm vấn và kết án tử hình anh.

Nhưng câu chuyện về người thợ điện trẻ tuổi lúc ấy đã vượt ra ngoài biên giới Việt Nam. Tại Venezuela, một nhóm du kích thuộc Lực lượng Vũ trang Giải phóng Dân tộc Venezuela đã bắt Trung tá Mỹ Michael Smolen và yêu cầu phía Mỹ đổi tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Trước sức ép của sự kiện này, việc thi hành án đối với anh tạm thời bị trì hoãn. Sau khi Smolen được trả tự do, án tử hình tiếp tục được thực hiện.

Sáng 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường tại sân sau nhà lao Chí Hòa. Những bức ảnh và tư liệu còn lại ghi lại hình ảnh một người thanh niên trẻ giữa vòng vây của cảnh sát và báo chí.

Trước giờ phút cuối cùng, Nguyễn Văn Trỗi vẫn khẳng định lý tưởng và lựa chọn của mình. Khi bị bịt mắt, anh yêu cầu tháo băng: “Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này! Mảnh đất thân yêu của tôi!”. Người chiến sĩ trẻ tiếp tục hô vang những lời cuối cùng trước khi loạt đạn của đội hành quyết vang lên. Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi.

Ngày 15/4/1965, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.