Nguyễn Văn Trỗi – Nụ cười bất tử trước họng súng quân thù
Có những con người chỉ sống vỏn vẹn hai mươi bốn năm, nhưng tên tuổi của họ lại sống mãi cùng non sông đất nước. Nguyễn Văn Trỗi là một người như thế. Cuộc đời anh ngắn ngủi như một tia chớp, nhưng ánh sáng mà anh để lại đã trở thành ngọn lửa truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ người Việt Nam.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lớn lên trong cảnh đất nước bị chia cắt, chứng kiến quê hương chìm trong khói lửa chiến tranh, anh sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và tham gia lực lượng cách mạng. Là một người thợ điện giản dị, anh đã tình nguyện đảm nhận những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm với mong muốn góp phần giành lại độc lập cho dân tộc.
Năm 1964, khi Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara chuẩn bị đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi được giao nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý nhằm phục vụ kế hoạch tác chiến của lực lượng cách mạng. Tuy nhiên, kế hoạch không thành và anh bị bắt trước khi hành động diễn ra. Bị giam cầm, tra tấn và nhiều lần dụ dỗ khai báo, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ trọn khí tiết của một người chiến sĩ cách mạng. Không một lời khai nào được thốt ra để gây tổn hại đến đồng đội và tổ chức.
Ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường Chí Hòa, chính quyền Sài Gòn tổ chức xử bắn Nguyễn Văn Trỗi trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên quốc tế. Họ định bịt mắt anh, nhưng anh kiên quyết từ chối. Anh muốn nhìn thẳng vào kẻ thù trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời.
Trước họng súng, Nguyễn Văn Trỗi đã hô vang những lời bất hủ: "Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" Ít phút sau, loạt đạn vang lên, cướp đi sinh mạng của người thanh niên mới hai mươi bốn tuổi. Nhưng chính từ khoảnh khắc ấy, một huyền thoại đã được sinh ra. Nụ cười bình thản và khí phách hiên ngang của anh khiến cả những phóng viên nước ngoài cũng xúc động. Hình ảnh ấy nhanh chóng lan truyền ra khắp thế giới, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của nhân dân Việt Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên khắp cả nước. Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh cao cả vì độc lập dân tộc.
Hơn sáu mươi năm đã trôi qua, chiến tranh chỉ còn trong ký ức. Thế nhưng, mỗi khi nhắc đến Nguyễn Văn Trỗi, người Việt Nam vẫn nhớ đến một chàng trai bình dị đã bước vào cõi bất tử bằng lòng yêu nước, sự trung kiên và tinh thần không khuất phục trước bạo lực.
