Nguyễn Văn Trỗi - Phút giây làm nên lịch sử

Vào lúc 9 giờ 45 phút, ngày 15/10/1964, địch đưa anh Trỗi ra pháp trường Chí Hòa xử bắn. Chân anh vẫn còn đau do lần nhảy lầu vượt ngục không thành, người anh gầy yếu do chế độ hà khắc của nhà giam tử tù, nhưng tinh thần của anh không hề nao núng, không hề khuất phục trước đường lê, mũi súng giặc. Anh không cho bịt mắt để được nhìn nhân dân, đất nước và thể hiện khí phách trước kẻ thù… Trong những phút cuối cùng, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên nước ngoài, anh đã hô vang: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đã đảo Nguyễn Khánh! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”, được các phóng viên ghi lại.Ngày 17/10/1964, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đã truy tặng Nguyễn Văn Trỗi danh hiệu Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng và Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Năm 1995, Đảng và Nhà nước ta truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho anh.Sau khi xử bắn anh, chính quyền Việt Nam Cộng hòa bí mật chôn thi thể anh Nguyễn Văn Trỗi tại nghĩa trang Văn Giáp ở Giồng Ông Tố (nay thuộc phường Bình Trung Đông, quận 2, TP.Hồ Chí Minh). Sau nhiều ngày tìm kiếm, cha và vợ anh Trỗi mới tìm thấy mộ. Năm 1994, tuổi trẻ Quảng Nam - Đà Nẵng với sự góp sức của tuổi trẻ cả nước đã xây dựng Nhà lưu niệm Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi trong khuôn viên Nghĩa trang liệt sĩ huyện Điện Bàn (xã Điện Thắng Trung, quê hương anh).Năm 2002, nhân ngày giỗ lần thứ 38 của anh, tuổi trẻ Quảng Nam cũng như gia đình anh Trỗi có nguyện vọng được di dời phần mộ của anh về nghĩa trang liệt sĩ tại quê nhà, đồng thời cũng là di nguyện của cha anh trước lúc qua đời. Nhưng cũng theo nguyện vọng của thanh niên TP.Hồ Chí Minh và tuổi trẻ cả nước, mộ anh vẫn được giữ lại tại nghĩa trang Văn Giáp. Năm 2012, nhân kỷ niệm 48 năm ngày anh hy sinh (15/10/2012) tuổi trẻ Quảng Nam đã khánh thành công trình “Xây dựng và nâng cấp Nhà lưu niệm Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi”. Dịp này, huyện Điện Bàn kêu gọi tuổi trẻ cả nước tích cực sưu tầm hình ảnh, tư liệu, kỷ vật và các đoạn video giới thiệu về cuộc đời Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi để trưng bày tại nhà lưu niệm, và nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” trong hành trình về nguồn của tuổi trẻ Quảng Nam nói riêng, cả nước nói chung.