Nguyễn Văn Trỗi – Sống như anh, chết như người anh hùng
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, giữa bom đạn và những cuộc đấu tranh khốc liệt, đã có một thế hệ thanh niên sống với lý tưởng lớn: đặt Tổ quốc và nhân dân lên trên hạnh phúc riêng của mình. Nguyễn Văn Trỗi là một trong những biểu tượng tiêu biểu của thế hệ ấy. Anh sinh ngày 1/2/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Từ một người thợ điện bình dị, Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành chiến sĩ biệt động hoạt động tại Sài Gòn.
Năm 1963, anh được giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng biệt động. Tháng 5/1964, khi biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn, tổ chức giao nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý, nơi đoàn xe của phái đoàn Mỹ dự kiến đi qua. Điều đặc biệt xúc động là khi ấy Nguyễn Văn Trỗi vừa mới cưới vợ. Dù cuộc sống gia đình còn rất ngắn ngủi, anh vẫn tình nguyện nhận nhiệm vụ, bởi trong trái tim người thanh niên ấy, tình yêu quê hương và trách nhiệm với đất nước lớn hơn hạnh phúc riêng.
Ngày 9/5/1964, trong lúc thực hiện nhiệm vụ, anh bị địch bắt. Những ngày trong nhà lao Chí Hòa là những ngày thử thách khắc nghiệt. Kẻ thù dùng tra tấn và dụ dỗ để buộc anh khai báo về tổ chức, nhưng Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết không khuất phục, không phản bội đồng đội và lý tưởng đã lựa chọn.
Sáng 15/10/1964, anh bị đưa ra pháp trường. Trước họng súng của kẻ thù, người thanh niên 24 tuổi vẫn bình thản, hiên ngang. Khi bị bịt mắt, anh giật tấm khăn ra và xin được nhìn mảnh đất thân yêu lần cuối. Trước lúc hy sinh, anh cất tiếng đấu tranh, rồi hô vang những lời bất khuất, trong đó có tiếng gọi “Việt Nam muôn năm!” và “Hồ Chí Minh muôn năm!”.
Nguyễn Văn Trỗi đã ngã xuống, nhưng lý tưởng và khí phách của anh không mất đi. Câu chuyện của anh trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ: sống có lý tưởng, biết lựa chọn điều lớn lao và kiên trung đến phút cuối cùng. Như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh viết về anh, chí khí của Nguyễn Văn Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời để thanh niên noi theo.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, cái tên Nguyễn Văn Trỗi vẫn nhắc mỗi thế hệ trẻ rằng: tuổi trẻ đẹp nhất khi biết sống có trách nhiệm, có lý tưởng và dám giữ vững niềm tin trước mọi thử thách.
