NGUYỄN VĂN TRỖI – "SỐNG NHƯ ANH" VÀ 9 PHÚT BẤT TỬ TRÊN PHÁP TRƯỜNG CHÍ HÒA
Trong lịch sử đấu tranh của dân tộc, có những cái chết đã hóa thành bất tử, có những lời nói sau cuối đã trở thành lời kèn xung trận cho cả một thế hệ. Nguyễn Văn Trỗi – người thợ điện trẻ tuổi của Sài Gòn – với trái tim rực cháy lòng yêu nước, đã hiên ngang đối mặt với họng súng quân thù. 9 phút cuối cùng của anh tại vườn hoa nhà lao Chí Hòa không phải là một cuộc hành quyết, mà là một khúc tráng ca khải hoàn của người chiến sĩ cách mạng, người đã chọn cách "Sống như Anh".
"Anh Trỗi của tôi hiền lắm, nụ cười lúc nào cũng rạng rỡ và đôi bàn tay thì chẳng bao giờ chịu ngơi nghỉ. Chúng tôi cưới nhau mới được hơn mười ngày, hạnh phúc còn chưa kịp đơm hoa thì anh bị giặc bắt sau kế hoạch ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara tại cầu Công Lý không thành.
Trong những ngày bị giam cầm, dù chịu đủ mọi cực hình tra tấn dã man của kẻ thù, anh vẫn một lòng kiên trung, không nửa lời khuất phục. Tôi nhớ mãi những lần vào thăm, anh chỉ khuyên tôi: 'Quyên đừng khóc, em phải mạnh mẽ lên để tiếp tục con đường của chúng ta'.
Sáng ngày 15/10/1964, một buổi sáng mà cả đất trời Sài Gòn như nín thở. Tại vườn hoa nhà lao Chí Hòa, bọn giặc đưa anh ra pháp trường. Trước họng súng của kẻ thù, anh Trỗi không hề run sợ. Khi chúng định bịt mắt anh bằng một chiếc băng đen, anh đã gạt phắt đi và dõng dạc nói: 'Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!'.
Anh đứng đó, hiên ngang như một tượng đài. Khi tên cha cố bảo anh hãy sám hối, anh đáp lại đanh thép: 'Tôi không có tội, chỉ có những kẻ giày xéo lên đất nước này mới là kẻ có tội'. Phút giây cuối cùng, khi loạt đạn chuẩn bị nổ súng, anh đã dùng hết sức bình sinh hô vang:
'Đả đảo đế quốc Mỹ!'
'Việt Nam muôn năm!'
'Hồ Chí Minh muôn năm!' (ba lần)
Tiếng hô của anh vang động cả một vùng, át cả tiếng súng của quân thù. Anh ngã xuống, nhưng tinh thần của anh thì vút cao, hóa thành ngọn lửa rực cháy trong lòng hàng triệu thanh niên Việt Nam lúc bấy giờ. Hình ảnh người thợ điện trẻ tuổi với phong thái ung dung, tự tại trước cái chết đã trở thành biểu tượng của khát vọng tự do và lòng quả cảm vô song. Anh ra đi để lại cho tôi và cho cả thế hệ trẻ một chân lý giản đơn mà cao khiết: Con người ta chỉ thực sự sống khi biết sống vì Tổ quốc, vì đồng bào."
