Nguyễn Văn Trỗi – Tấm gương người chiến sĩ cách mạng kiên cường

Nguyễn Văn Trỗi – Tấm gương người chiến sĩ cách mạng kiên cường

Nguyễn Văn Trỗi là con thứ ba trong một gia đình nghèo ở làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Vì là con thứ ba nên anh còn được gọi với tên thân mật là Tư Trỗi.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, gia đình anh chuyển vào Sài Gòn sinh sống. Lớn lên, Nguyễn Văn Trỗi làm công nhân thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán. Trong những năm đất nước chìm trong chiến tranh, anh sớm giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng biệt động thành, thuộc Đại đội Quyết tử cánh Tây Nam Sài Gòn.

Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa về căn cứ Rừng Thơm, Đức Hòa, Long An để học tập và huấn luyện cách đánh biệt động trong nội thành.

Ngày 2 tháng 5 năm 1964, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý nhằm thực hiện cuộc tấn công vào phái đoàn quân sự – chính trị cấp cao của Chính phủ Hoa Kỳ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Nhiệm vụ ban đầu được giao cho một đồng đội của anh. Tuy nhiên, biết người đồng đội đã có con nhỏ, Nguyễn Văn Trỗi tình nguyện nhận nhiệm vụ thay, dù lúc đó anh mới cưới vợ được 10 ngày.

Kế hoạch không thành, Nguyễn Văn Trỗi bị bắt vào lúc 22 giờ ngày 9 tháng 5 năm 1964. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đưa anh ra xét xử tại một tòa án quân sự và tuyên án tử hình.

Tin Nguyễn Văn Trỗi bị kết án tử hình đã gây xúc động và thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Một nhóm du kích tại Venezuela đã bắt giữ Trung tá Mỹ Michael Smolen và đưa ra yêu cầu trao đổi để cứu mạng Nguyễn Văn Trỗi. Trước sức ép của dư luận, chính quyền Nguyễn Khánh tại Sài Gòn buộc phải tạm hoãn việc thi hành án.

Tuy nhiên, sau khi Michael Smolen được thả, phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn không thực hiện việc trao đổi như dự kiến mà bí mật đưa Nguyễn Văn Trỗi đi xử bắn.

Vào lúc 9 giờ 45 phút ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại sân sau nhà lao Khám Chí Hòa, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên nước ngoài. Trước giờ phút hy sinh, anh vẫn giữ vững khí phách của người chiến sĩ cách mạng, cất cao những lời hô vang phản đối đế quốc Mỹ và khẳng định niềm tin vào Tổ quốc, vào Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau khi anh hy sinh, chính quyền Việt Nam Cộng hòa bí mật chôn cất thi hài Nguyễn Văn Trỗi tại nghĩa trang Văn Giáp ở Giồng Ông Tố. Sau ba ngày tìm kiếm, cha và vợ anh đã tìm được nơi an nghỉ của anh.

Hình ảnh và khí phách của Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành biểu tượng tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi trên bức ảnh chụp Nguyễn Văn Trỗi trước pháp trường lời đánh giá đầy xúc động, ca ngợi tinh thần chiến đấu kiên cường và sự hy sinh anh dũng của người chiến sĩ trẻ.

Nguyễn Văn Trỗi đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của anh vẫn sống mãi trong lòng nhân dân. Cuộc đời và sự hy sinh của anh là tấm gương sáng để các thế hệ trẻ học tập về lòng yêu nước, lý tưởng sống và tinh thần trách nhiệm đối với Tổ quốc.