NGUYỄN VĂN TRỖI – TIẾNG HÔ BẤT DIỆT TRÊN PHÁP TRƯỜNG CHÍ HÒA

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc, miền Nam thành đồng đã sản sinh ra biết bao người con ưu tú. Trong số đó, anh Nguyễn Văn Trỗi nổi lên như một biểu tượng rực rỡ của thế hệ thanh niên đô thị miền Nam – những người sẵn sàng xếp lại những hạnh phúc riêng tư để dấn thân vào cuộc chiến sinh tử vì nền độc lập của nước nhà.

Anh Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng, tuổi thơ của anh trải qua nhiều gian khó. Lớn lên, anh vào Sài Gòn làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Cuộc sống lao động vất vả giữa một đô thị bị chiếm đóng đã giúp anh sớm nhận rõ bộ mặt xâm lược của đế quốc Mỹ và sự thối nát của chính quyền tay sai. Anh bí mật tham gia vào tổ chức biệt động Sài Gòn, thuộc đại đội quyết tử cánh Tây Nam.

Với bản tính thông minh, khéo léo của một người thợ điện, anh Trỗi nhanh chóng trở thành một chiến sĩ biệt động mưu trí. Năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara – kẻ đầu sỏ vạch ra các kế hoạch chiến tranh tại Việt Nam – sẽ đến Sài Gòn để vạch mưu tính kế leo thang chiến tranh, tổ chức đã giao cho anh Trỗi nhiệm vụ tiêu diệt tên này. Địa điểm được chọn là cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi), nơi phái đoàn Mỹ bắt buộc phải đi qua từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố.

Anh Trỗi đã cẩn thận chuẩn bị một quả mìn định hướng nặng gần 10kg, tự tay thiết kế hệ thống dây điện kích nổ an toàn và bí mật bố trí dưới gầm cầu. Đây là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và lòng quả cảm phi thường. Tuy nhiên, vào đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi công việc chuẩn bị vừa hoàn tất và anh đang kiểm tra lại hệ thống dây dẫn lần cuối thì không may bị lộ do sự phản bội của một tên chỉ điểm. Anh Trỗi bị địch bắt ngay tại trận.

Kẻ thù hí hửng vì phá được một vụ mưu sát chấn động. Chúng đưa anh về bốt tra tấn, dùng những hình phạt tàn khốc nhất hòng tìm ra đầu mối của tổ chức biệt động Sài Gòn. Nhưng chúng đã hoàn toàn thất bại. Trước những trận đòn roi "thừa sống thiếu chết", anh Trỗi không hé răng nửa lời, một mực nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ đồng đội và tổ chức.

Để cứu anh khỏi án tử hình, một tổ chức du kích cánh tả tại Venezuela mang tên FALN đã bắt cóc một trung tá không quân Mỹ là Michael Smolen để đòi trao đổi tù binh với anh Nguyễn Văn Trỗi. Nhằm cứu mạng viên sĩ quan của mình, chính quyền Mỹ và tay sai Sài Gòn đã buộc phải chấp nhận thỏa thuận. Tuy nhiên, ngay sau khi phía du kích Venezuela thả Smolen ra, thực dân mới Mỹ đã lật lọng. Chúng lập tức ra lệnh tử hình anh Nguyễn Văn Trỗi nhằm răn đe phong trào cách mạng đô thị.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, giặc đưa anh Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại khám chí Hòa để thi hành bản án. 9 phút cuối cùng tại pháp trường của anh đã đi vào lịch sử như một biểu tượng của khí tiết người cộng sản.

Khi bọn đao phủ tiến lại định bịt mắt anh, anh dứt khoát từ chối và nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!". Anh đứng thẳng, hiên ngang vạch trần tội ác của đế quốc Mỹ trước các phóng viên trong và ngoài nước đang có mặt: "Chính Mỹ là kẻ xâm lược đất nước ta, chính chúng là kẻ gieo rắc đau thương cho đồng bào ta!".

Trước khi loạt đạn nổ súng vang lên, anh Nguyễn Văn Trỗi đã hô vang ba lần:– "Đả đảo đế quốc Mỹ!"– "Việt Nam muôn năm!"– "Hồ Chí Minh muôn năm!"Tiếng hô của anh dõng dạc, kiên cường, vang vọng khắp pháp trường Chí Hòa, khiến những tên lính bắn thuê phải run rẩy. Anh ngã xuống, nhưng tinh thần và lời hô của anh đã trở thành ngọn lửa châm ngòi cho hàng triệu trái tim yêu nước trên khắp thế giới. Nhà thơ Tố Hữu đã xúc động viết nên những vần thơ bất hủ: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử".

Anh Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi, vừa mới kết hôn được vài tháng. Sự hy sinh của anh là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành với Đảng, với nhân dân. Tinh thần của người thợ điện Sài Gòn năm ấy mãi mãi là nguồn cổ vũ to lớn cho các thế hệ thanh niên Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.