Nguyễn Văn Tư – Người sinh viên Bách khoa hy sinh ở cửa ngõ Sài Gòn

Thời kỳ lịch sử: Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 4/1975.
Phần 1: Từ giảng đường Bách khoa đến chiếc xe tăng

Nguyễn Văn Tư là một trong những sinh viên Bách khoa Hà Nội thuộc thế hệ xếp bút nghiên lên đường ra trận.

Năm 1971, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt, ông cùng nhiều sinh viên Bách khoa khác rời giảng đường, nhập ngũ.

Từ một sinh viên kỹ thuật, Nguyễn Văn Tư trở thành người lính của Binh chủng Tăng – Thiết giáp.

Đó là một bước chuyển rất lớn.

Từ những bài học trên giảng đường đến thao trường.

Từ sách vở đến những chiếc xe tăng.

Từ cuộc sống sinh viên đến chiến trường.

Theo hồi ức của những người từng học cùng trường, Nguyễn Văn Tư quê Hưng Yên, sinh trưởng tại Hà Nội; ông được các bạn gọi bằng những biệt danh thân mật như Tư Cầu Muối, Tư Tỏi. Ông cũng được nhớ đến là người khéo léo trong cuộc sống thường ngày.

Nhưng chiến tranh không cho những người trẻ ấy nhiều thời gian để sống như những sinh viên bình thường.

Họ phải học cách chiến đấu.

Và Nguyễn Văn Tư đã trở thành một người lính xe tăng.

Phần 2: Những năm tháng trên chiến trường

Sau khi nhập ngũ, Nguyễn Văn Tư không còn là chàng sinh viên chỉ biết đến giảng đường.

Ông trở thành một chiến sĩ xe tăng.

Những người sinh viên Bách khoa nhập ngũ năm 1971 được phân về nhiều quân binh chủng khác nhau. Có người vào pháo binh, có người vào công binh, phòng không – không quân, thông tin; Nguyễn Văn Tư thuộc lực lượng Tăng – Thiết giáp.

Những năm chiến tranh tiếp tục kéo dài.

Người lính xe tăng phải đi qua nhiều chiến trường.

Không có nhiều tài liệu công khai ghi lại từng trận đánh mà Nguyễn Văn Tư trực tiếp tham gia. Vì vậy, câu chuyện này không nên tự thêm những trận đánh hay lời thoại không có nguồn xác nhận.

Điều có thể xác nhận là đến năm 1975, ông đã trở thành Đại đội trưởng.

Và trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, đơn vị của ông tiến về Sài Gòn.

Chiến dịch Hồ Chí Minh đang bước vào những giờ quyết định.

Những đoàn quân từ nhiều hướng cùng tiến về thành phố.

Trong số đó có những chiếc xe tăng mà người lính sinh viên năm nào đang chỉ huy.

Nguyễn Văn Tư đã đi gần hết chặng đường chiến tranh.

Nhưng ông chỉ còn cách ngày thống nhất một khoảng thời gian rất ngắn.

Chú thích: Xe tăng Quân đội nhân dân Việt Nam tiến vào Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh tháng 4/1975.
Nguồn ảnh: Tư liệu Thông tấn xã Việt Nam và các kho tư liệu lịch sử về Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Phần 3: Những ngày cuối cùng trước cửa ngõ Sài Gòn

Cuối tháng 4/1975.

Chiến dịch Hồ Chí Minh diễn ra với tốc độ rất nhanh.

Các cánh quân lần lượt phá vỡ hệ thống phòng thủ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa ở vòng ngoài, tiến về Sài Gòn.

Với những người lính xe tăng, nhiệm vụ phía trước không còn là một chiến trường xa xôi.

Đó là Sài Gòn.

Nguyễn Văn Tư lúc này là Đại đội trưởng.

Đơn vị của ông tiến vào khu vực thành phố.

Những con đường quen thuộc của Sài Gòn dần hiện ra trước mắt.

Nhưng chiến tranh vẫn chưa kết thúc.

Ngày 27 và 28/4, trận đánh tại cầu Rạch Chiếc diễn ra rất ác liệt.

Ngày 29/4, các cánh quân tiếp tục áp sát trung tâm.

Và sáng 30/4, những chiếc xe tăng tiếp tục tiến vào thành phố.

Trong số những người đi trên con đường ấy có Nguyễn Văn Tư.

Ông không biết rằng đó sẽ là ngày cuối cùng của mình.

Chỉ vài giờ nữa thôi, lá cờ giải phóng sẽ tung bay trên Dinh Độc Lập.

Nhưng với Nguyễn Văn Tư, thời khắc ấy sẽ không bao giờ đến.

Chú thích: Các mũi tiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam vào Sài Gòn trong những giờ cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Nguồn ảnh: Tư liệu Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan lưu trữ lịch sử.

Phần 4: Ngã tư Bảy Hiền – 10 giờ sáng 30/4

10 giờ sáng ngày 30/4/1975.

Đơn vị của Nguyễn Văn Tư tiến đến ngã tư Bảy Hiền.

Theo hồi ức được Công an Nhân dân đăng tải, Nguyễn Văn Tư dẫn đầu đơn vị đánh đến khu vực này thì chiếc xe tăng bị trúng đạn. Cả kíp xe hy sinh.

VnExpress cũng ghi nhận chiếc xe của Nguyễn Văn Tư bị súng chống tăng bắn cháy tại ngã tư Bảy Hiền. Chiếc xe cháy trong hai ngày đêm; sau đó đơn vị thu được một hòm tro cốt của bốn chiến sĩ xe tăng để an táng riêng cho từng người.

Đó là một trong những chi tiết đau xót nhất của câu chuyện.

Bởi 10 giờ sáng.

Vào thời điểm ấy, chiến tranh gần như đã đi đến hồi kết.

Nhưng Nguyễn Văn Tư không còn cơ hội nhìn thấy điều đó.

Chỉ chưa đầy hai giờ sau, xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập.

11 giờ 30 phút.

Lá cờ cách mạng tung bay.

Đất nước bước vào ngày thống nhất.

Còn người sinh viên Bách khoa năm nào đã nằm lại ở Bảy Hiền.

Một người đã đi qua gần bốn năm chiến tranh.

Đã tiến đến rất gần ngày chiến thắng.

Nhưng lại hy sinh trước giờ phút toàn thắng chưa đầy hai tiếng.

Chú thích: Khu vực ngã tư Bảy Hiền – nơi liệt sĩ Nguyễn Văn Tư cùng kíp xe hy sinh sáng 30/4/1975.
Nguồn ảnh: Tư liệu báo chí và tư liệu lịch sử về Chiến dịch Hồ Chí Minh; các nguồn hiện có xác nhận địa điểm hy sinh nhưng không phải mọi ảnh đều là ảnh chụp đúng thời điểm chiếc xe của Nguyễn Văn Tư bị bắn cháy.

Phần 5: Một người lính không kịp nhìn thấy ngày thống nhất

Câu chuyện của Nguyễn Văn Tư có một sự trớ trêu mà lịch sử đôi khi để lại.

Ông hy sinh quá gần ngày chiến thắng.

Nếu sống thêm một chút nữa, có thể ông đã nhìn thấy những chiếc xe tăng tiến vào trung tâm thành phố.

Có thể đã nghe tiếng reo mừng.

Có thể đã biết rằng cuộc chiến mà mình tham gia từ năm 1971 đã kết thúc.

Nhưng chúng ta không thể biết điều gì đã xảy ra trong những phút cuối cùng của ông.

Và cũng không nên tự viết ra.

Điều có thể xác nhận chỉ là:

10 giờ sáng ngày 30/4/1975 – Nguyễn Văn Tư hy sinh tại ngã tư Bảy Hiền.

Cách thời điểm đất nước thống nhất chưa đầy hai giờ.

Ông không phải người duy nhất hy sinh trong những ngày cuối cùng ấy.

Nhưng ông là một trường hợp đặc biệt trong ký ức của thế hệ Bách khoa.

Bởi ông đã rời trường cùng hàng nghìn sinh viên khác.

Những người mang theo lời hẹn:

“Chưa thắng giặc Mỹ chưa về Bách khoa.”

Nguyễn Văn Tư đã không trở về.

Nhưng những người bạn của ông thì trở lại.

Họ trở về trường.

Tiếp tục học.

Tiếp tục làm kỹ sư.

Tiếp tục xây dựng đất nước.

Và mỗi lần nhắc đến người bạn cũ, họ lại nhớ rằng có những người đã thực hiện lời thề ấy theo một cách khác:

Họ không trở về Bách khoa, nhưng họ đã góp tuổi trẻ của mình cho ngày Bách khoa được sống trong hòa bình.

Chú thích: Các thế hệ Bách khoa Hà Nội tưởng niệm cán bộ, sinh viên đã xếp bút nghiên lên đường bảo vệ Tổ quốc.
Nguồn ảnh: Đại học Bách khoa Hà Nội. Trường ghi nhận hơn 300 cán bộ, thầy giáo và khoảng 2.700 sinh viên đã nhập ngũ trong thời kỳ chiến tranh
Lời kết: Hai giờ trước ngày toàn thắng

Có những người hy sinh trong những ngày chiến tranh khốc liệt nhất.

Có những người ngã xuống khi trận đánh vừa bắt đầu.

Nhưng cũng có những người hy sinh khi chiến thắng đã ở ngay trước mắt.

Nguyễn Văn Tư là một người như thế.

Sáng 30/4/1975, ông vẫn là người lính xe tăng.

Vẫn cùng đồng đội tiến về phía trước.

Vẫn chiến đấu.

Đến 10 giờ sáng, ông hy sinh tại ngã tư Bảy Hiền.

Chưa đầy hai giờ sau, đất nước thống nhất.

Có lẽ đó là điều đau đớn nhất khi nhìn lại cuộc đời một người lính.

Ông đã đi gần đến đích.

Nhưng không thể bước qua vạch cuối cùng.

Nguyễn Văn Tư từng là một sinh viên.

Có một mái trường.

Có bạn bè.

Có những năm tháng học tập.

Có một tương lai mà ông chưa kịp sống.

Năm 1971, ông rời Bách khoa để lên đường.

Năm 1975, ông nằm lại ở cửa ngõ Sài Gòn.

Bốn năm tuổi trẻ.

Đổi lấy một ngày mà cả dân tộc chờ đợi.

Ngày nay, khi những thế hệ sinh viên Bách khoa bước qua sân trường trong hòa bình, có lẽ họ khó hình dung rằng từng có những người như Nguyễn Văn Tư rời chính nơi này và không bao giờ trở lại.

Nhưng lịch sử không phải để chúng ta chỉ nhớ những người chiến thắng.

Lịch sử còn để nhớ những người không kịp nhìn thấy chiến thắng.

Nguyễn Văn Tư không nhìn thấy lá cờ tung bay trên Dinh Độc Lập.

Không nghe tiếng reo mừng của Sài Gòn.

Không trở lại giảng đường Bách khoa.

Nhưng ông và những đồng đội đã hy sinh trước ông đã góp phần đưa đất nước đến thời khắc ấy.

Vì vậy, khi kể câu chuyện về người sinh viên Bách khoa hy sinh lúc 10 giờ sáng 30/4/1975, điều đáng nhớ nhất không phải là một con số.

Mà là một con người.

Một người trẻ đã từng có tương lai.

Một người lính đã chiến đấu.

Một người đã hy sinh khi hòa bình chỉ còn cách mình chưa đầy hai giờ.

Xin được nhớ đến liệt sĩ Nguyễn Văn Tư – người sinh viên Bách khoa đã không kịp trở về mái trường, nhưng đã góp tuổi xuân của mình cho ngày đất nước trở về một mối.

Chú thích: Tượng đài “Cán bộ và sinh viên xếp bút nghiên lên đường bảo vệ Tổ quốc” tại Đại học Bách khoa Hà Nội – nơi tưởng niệm thế hệ đã lên đường trong chiến tranh.
Nguồn ảnh: Đại học Bách khoa Hà Nộ